халз

нэр үгдайвар үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Бэх агуулах бяцхан сав
2.
Цахиур бууны дарь хэмжих бяцхан эвэр сав;

IIнэр үг

1.
Ямар нэг юмны ам амсар заагийн хоёр талаар чимэглэл болгож, өөр өнгийн юмаар хийсэн эмжээр
2.
хуучирсанМонгол гэрийн бүрээсний дээгүүр дөрвөн тийш нь дарж татах даруулга, хөлтрөг

IIIдайвар үг

1.
Эгц урдаас, яг өөдөөс

IVнэр үг

1.
Уул өндөр газрын хамар, гүвгэр
2.
Хад асга, ой модтой газрын доторх хэсэгхэн цулгай газар, зурвас чөлөө; уулын халз (уулын модгүй хэсэг халцгай газар), модны халз (ойн хэсэгхэн чөлөө газар
3.
Байшин ба-рилгын дундах цулгуй газар.

Vнэр үг

1.
тоглоомШагайг хол няслан харвах тоглоом

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	халз
Харьяалахын тийн	халзын
Заахын тийн	халзыг
Өгөх орших тийн	халзад
Гарахын тийн	халзаас
Үйлдэхийн тийн	халзаар
Хамтрахын тийн	халзтай
Чиглэхийн тийн	халз руу
Олон тоо	халзууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

бэхний халз — үхрийн эврийг ухаж хийсэн бэх агуулах бяцхан сав
уужны халз — уужны эмжээр
гутлын халз — гутлын эмжээр
гэрийн халз — гэрийн хөлтрөг
улаан халзтай гэр — улаан хөлтрөгтэй гэр
халз дайрах — эгц урдаас нь дайрах
халз годил — ан амьтан намнах их годил
халз мөргөлдөх — яг тааралдах
халз тулаанд дуудах — хэн нэгнийг зөвхөн хоёлаа тулалдаж хүчээ үзье хэмээн дуудах
халз тулгарах — яг тулгарах
халз үзэх — а.тоглоом, наадамд хоёулхнаа тулгар тоглох; б.хоёулхнаа тэмцэлдэх, тулах
халз уруудах — уулын гүвгэр уруудах
халз өгсөх — уулын хамар өгсөх
халз харвах — шагайгаар хол няслан харваж тоглох

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.