халтар

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Мал, амьтны зүсэм хээр, хар хээр; адууны ам, хамар, суга, цавьд цайвар, шарангуй өнгө хольцолдсон нь
2.
Тэмээний хар зүсэмд шаравтар өнгө хольцолдсон байдал
3.
Нохойны биеийн зүсэм хар бөгөөд нүд ам, хөлийн орчин үс шар цайвар газартай нь
4.
Үнэгний шар буюу улаан үсэнд хар үс хольцолдсон нь

IIтэмдэг нэр

1.
Цэвэр бус, хир буртагтай, алаг тарлан болсон нь
2.
Алаг цоог, хааш яаш, хагас дутуу

Ойролцоо үг

халтайсан тоос тортог болсон шороо тоосонд хутгалдсан

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	халтар
Харьяалахын тийн	халтрын
Заахын тийн	халтрыг
Өгөх орших тийн	халтард
Гарахын тийн	халтраас
Үйлдэхийн тийн	халтраар
Хамтрахын тийн	халтартай
Чиглэхийн тийн	халтар луу
Олон тоо	халтрууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

халтар үрээ — хээр адууны хамар хоншоороо шаргал үстэй зүсэм
халтар нугас — амьт. - хөх мөрний сав түүнээс ургаш нутагт тархсан өнгө халтар нэгэн зүйл тэжээвэр нугас
хээр халтар — хээр адууны хацар, хамар нь цайвар зүсэм
халтар тайлаг — хар өнгөн дээр шаравтар холилдсон зүсмийн тайлаг
дөрвөн нүдтэй улаан халтар нохой — хоёр нүдний дээр тус бүр нэжгээд бяцхан дүгрэг шаравтар толботой, хар зүсэм боловч нүд ам, хөлийн шилбэ улаавтар нохой
халтар үнэг — нүүр, өвдөг, сэрвээгээрээ бараан үс, бидэртэй үнэг
халтар гартай — хиртэй гартай
халтар мод — холтсыг нь цавчиж аваад хатаасан мод
халтар хултар унших — а.бичиг үсэг бага зэрэг гадарлах; б.уншсан болж оромдох

Хэлц үг

халтар ухна — халтар нүүр царайтай
халтар ухна шиг — заваан хиртэй нүүр царайтай, цэвэр бус
Хазгар хүргэн хадамсаг
Халтар нохой хуцамсаг
Халтар морио догшин гээд хардаж битгий ташуурд
Хань нөхрөө халамжгүй гээд муу битгий хэл

Хоршоо үг

халтар хултар — а.алаг цоог, энд тэнд; б.шилж. хааш яаш, хагас дутуу

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.