Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

харц

нэр үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Нүдний харах байдал
IIтэмдэг нэр
  1. 1.
    Язгуур, угсаагүй, тайж биш
IIIнэр үг
  1. 1.
    амьтанНэг зүйл бяцхан хараацай.

Ойролцоо үг

энгийн ард

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхарц
Харьяалахын тийнхарцын
Заахын тийнхарцыг
Өгөх орших тийнхарцад
Гарахын тийнхарцаас
Үйлдэхийн тийнхарцаар
Хамтрахын тийнхарцтай
Чиглэхийн тийнхарц руу
Олон тоохарцууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • харцаа шилжүүлэх — харж байсан зүйлээсээ хараа салган өөр зүйлийг харах

  • харцыг нь ажих — харцных нь хөдөлгөөнөөр нь санаа бодлыг нь мэдэх гэж оролдох

  • харц буруулах — а.харж чадахгүй өөр зүйл харах, харцаа өөр тийш шилжүүлэх; б.шилж. дургүй байдал гаргах, дургүйцсэнээ илэрхийлэх

  • аймхай харц — халгаж гэрэвшсэн харц

  • алмайрсан харц — ямар ч хөдөлгөөнгүй, нэг зүйлийг ширтэн гөлөрсөн харц

  • бодол болсон харц — хааяа нэг цавчлан, ямар нэг зүйлийг ширтэн бодол болсон хөдөлгөөнгүй харц

  • гэмшсэн харц — хүний өөдөөс зоригтой харж чадахгүй хааяа нэг хулгайгаар харсан харц

  • догшин харц — маш ширүүн, хүйтэн харц

  • зальжин харц — бага зэрэг царайчилсан янзтай, нүд зууван болон онийсон харц

  • зэвүүцэм харц — хурц бөгөөд нэвт шөвөгдсөн харц

  • ихэмсэг харц — үл тоомсорлосон, дээгүүр харсан харц

  • өлөн харц — ямар нэг зүйлд шунамхайрсан харц

  • санааширсан харц — нэлээд дөлгөөн байрын, үе үе санаа алдахтай хосолсон харц

  • тоомсоргүй харц — тухайн зүйлийг үл тоосон маягтай харц

  • төвшин харц — дөлгөөн, тогтуун харц

  • тэвдсэн харц — үе үе анивчсан, тогтворгүй харц

  • ухаалаг харц — зоримог байрын, бага зэрэг бодолхийлсон харц

  • ууртай харц — гялалзсан тогтворгүй байрын харц

  • хилэнт харц — ихэд гялалзсан, тогтворгүй харц

  • цогтой харц — гэрэл цацарсан, гялалзсан, сэргэлэн байрын харц

  • шунахай харц — нэвт шувт ажигласан, гялалзан бага зэрэг бодолхийлсон харц

  • ялдам харц — маш дөлгөөн, ухаалаг байрын харц

  • зөөлөн харц — тогтуун харц

  • ширүүн харц — нэвт шөвөгдөх мэт байдалтай, гялалзсан харц

  • харц мөргөлдөх — хоёр хүний харц тулгарах, хоорондоо таарах

  • харц ард — язгуур угсаагүй ард, энгийн ард

  • харц хүн — угсаа дорд хүн

Хэлц үг

  • харцанд олзлогдох — хэн нэгний өлөн харцанд өртөх

  • харц булаах — нүдэнд илтэй буюу сайхан харагдах

    Хэрхэн эрчүүдийн харцыг булаах вэ? Гэсэн ч тэр бүхний нууцыг гаднаас бус өөрөөсөө хайх хэрэгтэй.

  • ↑ нүдний харцаар явах

  • ↑ хүйтэн харцаар харах

  • Тайж нь харцаа

  • Харц нь хүүхдээ

  • Үгээгүй хүний нохой

  • Баян хүнийг үзэвч эзнээ үл хаях

  • Харц хүний хүү

  • Хаан хүнийг үзэвч үл хаях

  • Хаан ноёд хардвал

  • Харц иргэд урвана

  • Хаан хувилгаан гэгээн ч гэсэн

  • Харц ардын эхнэрээс төрдөг

  • Хаан хүн архинд орвол төрөө алдана

  • Харц хүн архинд орвол гэрээ алдана

  • Хаан хүнд ханьгүй

  • Харц хүнд халгүй

  • Хаан хүний үг хас хад мэт бат

  • Харц ардын үг хар үнс адил

  • Хаант газарт

  • Харц олон

  • Хар үхрээс цагаан тугал гардаг

  • Харц хүнээс эрдэмт хүү төрдөг

  • Хар шавраас лянхуа дэлгэрнэ

  • Харц хүнээс эрдэмтэн гарна

  • Харагч үнээнээс цагаан тугал гардаг

  • Харц ардаас чадалтай хүү төрдөг

  • Харц хүн архи уувал

  • Хаантай адил санана

  • Харц хүн жаргахдаа

  • Хааны сайд шиг санана

  • Харц хүн төрөх

  • Хаан хүн барагдах

  • Хааны хүүг үзээд гэрээ үл хаяна

Зүйр цэцэн үг

  • Өнөөдөр хаан маргааш харц

  • Харц хүн архи уувал хаантай адил санана

Хоршоо үг

  • харц дорд — угсаа гарвал дорд

  • харц боол — эрхтэн тушаалтны эрх мэдэлгүй харъяат албат

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.