Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хоосон

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр
  1. 1.
    Дотроо юмгүй, хөндий, сул
  2. 2.
    шилжсэн утгаҮгээгүй, ядуу
  3. 3.
    шилжсэн утгаХолиогүй цул, дан
  4. 4.
    шилжсэн утгаХуурмаг, мөнх биш
  5. 5.
    шилжсэн утгаДэмий, ончтой биш, үл биелэгдэх
нэр үг
  1. 1.
    хоосон талбай эсвэл орон зай

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхоосон
Харьяалахын тийнхоосны
Заахын тийнхоосныг
Өгөх орших тийнхоосонд
Гарахын тийнхоосноос
Үйлдэхийн тийнхоосноор
Хамтрахын тийнхоосонтой
Чиглэхийн тийнхоосон руу
Олон тоохооснууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хоосон авдар — дотроо юмгүй хөндий авдар

  • хоосон агаар — гарт баригдахгүй, нүдэнд үл үзэгдэх агаар мандал

  • хоосон буу — сумгүй буу

  • хоосон огторгуй — хязгааргүй, барих, тулах юмгүй сансрын уудам зай

  • хоосон сав — а.дотроо юу ч үгүй сул сав; б.шилж. эрдэм номоор дульхан, юм мэддэггүй

  • хоосон толгой — эрдэм мэдлэггүй хүн

  • хоосон шил — дотроо юмгүй шил

  • хоосны зүг — дээшээ, тэнгэр лүү

  • хоосон хоцрох — хүссэн зүйл хөсөрдөх, юу ч үгүйүлдэх

  • хоосон хүн — ядуу хүн

  • хоосны туйл — ядуугийн туйл

  • хоосон хонох — хоолгүй хонох

  • гар хоосон — а.гартаа барьсан, өмссөн, зүүсэн юмгүй; б.шилж. хөрөнгө бэлгүй

  • хоосон цай уух — идэх юмгүй дан цай уух

  • хоосон шөл — чанасан зүйлээ оруулаагүй, хольцгүй шөл

  • хоосон чанар — юм бүхэн мөнх биш чанартай гэдэг дорно дахины гүн ухааны үзэл

  • хоосон ам — хэлж ярихдаа сайн боловч хийж хэрэгжүүлдэггүй хүн, амнаас цаашгүй хүн

  • хоосон гайхуулах — ажил хэрэг дээрээ юу ч байхгүй мөртөө хий гайхуулан яригч

  • хоосон зүтгэл — дэмий, талаар болсон зүтгэл

  • хоосон зүүд — биелэгдэшгүй хүсэл бодол

  • хоосон нэр — нэрээс цааш юмгүй, нэр төдий

  • хоосон санаа — хий хүсэл, үл бүтэх бодол

  • хоосон санаархагч — үл биелэх зүйлийг мөрөөдөгч

  • хоосон тооны хойноос хөөцөлдөх — чанарын төлөө биш тооны хойноос хөөцөлдөх

  • хоосон үг — үр ашиггүй үг, худал үг, амлаад биелүүлээгүй үг

  • хоосон цэцэрхэл — амьдралаас тасархай эш онол

  • хоосон цээжлэх — утга учрыг нь ойлгохгүйгээр дэмий цээжлэх

  • хоосон яриа — дэмий, хэрэггүй яриа

Хэлц үг

  • хоосон гуяа ганзагалах — а.анд яваад хоосон ирэх; б.ажил хэргээ бүтээж чадахгүй ирэх

  • сав хоосон буцаадаггүй — ёжлон шоолсон болон дайрч доромжилсон үгэнд нь таарсан хариуг нь өгч чаддаг

  • ↑ сав хоосон буцаадаггүй

  • ↑ чээж хоосон

  • Баян буянтай явахад

  • Хайрлаж гамнах нь бэрх

  • Хоосон хувхай явахад

  • Олж долоох нь бэрх

  • Баян хүн бачтай

  • Хоосон хүн хочтой

  • Баян хүн малын боол

  • Хоосон хүн хүний боол

  • Баян хүний бахдал болдог

  • Хоосон хүний хохидол болдог

  • Баян хүний бахдалын сар

  • Хоосон хүний хохирлын сар

  • Баян хүний бач олон

  • Хоосон хүний зовлон олон

  • Их үг эсгий хавтага

  • Хоосон үг холхиндог гутал

  • Муу үг бүү дуул

  • Муухай өнгө бүү үз

  • Хорт сэтгэл бүү агуул

  • Хоосон үг бүү чалч

  • Хонхны хэл шиг бөнжгөнөсөн

  • Хоосон үгтэй хүн

  • Хонь идсэн чоно хонгилд

  • Хоосон гүйсэн чоно хоморгонд

  • Хонь хариулсан нь

  • Хоосон хонох

  • Хоосон ам

  • Хонхилдог цээж (гутал)

  • Нүцгэн бөөр

  • Хувхай хэрүүл

  • Хоосон арьс

  • Хоёр цэц

  • Хоосон бодол хувхайрна

  • Ховдог санаа илжирнэ

  • Хоосон буунаас

  • Хорин хүн айна

  • … болон өөр 35

Зүйр цэцэн үг

  • Хоосон арьс

  • Хоёр чац болох

  • Хоосон буунаас хорин хүн айх

  • Хоосон үг хүчгүй

  • Хувхай мод мөчиргүй

  • Хоосон үг цаг барна

  • Хов үг эе эвдэнэ

  • Өглөгч хүн өөртөө хоосон

  • Хоосон нь хочтой

  • Баян нь бачтай

  • Хоосон хүний зовлон хорь гуч

  • Их санасан газар есөн шөнө хоосон

Хоршоо үг

  • үгээгүй хоосон — маш ядуу, юу ч байхгүй

  • үгүй хоосон — юу ч үгүй, маш ядуу

  • ядуу хоосон — юу ч үгүй

  • хоосон нойтон — эд хөрөнгөгүй, ядуу дорой

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.