Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хун

нэр үг/xʊn/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    амьт. Галууныхан овогт ордог томовтор, бүх бие нь цагаан, хошуу нь шар, хар, хөл ба сүүл охор, хөлдөө сарьстай, биеийн урт нь нэг зуун наян нэгэн сантиметр хүрдэг, хүнд нь арван гурван килограмм, урт хүзүүтэй, усанд шумбадаггүй, усны эрэг орчим газраар үүрлэн орших, ургамал болон шавж идэштэй, үзэсгэлэнтэй сайхан шувуу
  2. 2.
    шилжсэн утгаЯмар ч хольцоогүй цагаан өнгө зүс, дун цагаан

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгswan

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхун
Харьяалахын тийнхунгийн
Заахын тийнхунг
Өгөх орших тийнхунд
Гарахын тийнхунгаас
Үйлдэхийн тийнхунгаар
Хамтрахын тийнхунтай
Чиглэхийн тийнхун руу
Олон тоохунгууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хун хорс — урга. - иш нь шулуун, буталж ургадаг, цуварсан навчтай, юүлүүр хэлбэрт бор цэцэг бүхий, хонгорцогт жимс ургадаг, хортой, эмнэлэгт хэрэглэдэг олон наст өвс

  • хун цэцэг — урга. - иш нь шулуун, хааяа зэллэж ургана, өндөглөжин навчтай, цэцэг нь юүлүүр хэлбэртэй, цагаан, улаан, хөх зэрэг өнгөтэй, хонгорцогт жимс нь өндөглөжин, олон үртэй, нэг болон олон наст өвс

  • хун цагаан — цав цагаан, дун цагаан өнгө

  • хун цагаан хурга — дун цагаан зүсмийн хурга

Хэлц үг

  • Гүү догшин боловч унагаа өшиглөдөггүй

  • Хун догшин боловч өндгөө хэмхэлдэггүй

  • Дэмч шаазгай

  • Хун барьдаг

  • Худгийн доторх лаг мэлхий

  • Хун галууны маханд дурлана

  • Хун тоодог талдаа явна

  • Хулан хүү ажилдаа явна

  • Хун цэн шиг хошуугаа нийлүүлж

  • Хувин домбо шиг бөөрөө нийлүүлэх

  • Хун цэнгийн дэгдээхэй өд сөд нь гүйцэхлээр

  • Гурван далайг гатална

  • Хулан тахийн унага хумс туурай нь хатахлаар

  • Гурван говийг туулна

  • Хун галуу нуурын чимэг

  • Хувцас хунар биеийн чимэг

  • Хүн үрийн төлөө үхдэг

  • Хун (хонь) сүүлний төлөө үхдэг

  • Хун хэдий догшин боловч өндгөө хагалдаггүй

  • Цэн шувуу ирж цаст уул гэсэх

  • Хун галуу ирж хур ус гэсэх

Зүйр цэцэн үг

  • Хунгийн зулзага мэт бүү хуйвалз

  • Худалч хүний үгэнд бүү урагд

  • Хун хэдий догшин боловч өндөгөө хагалдаггүй

Хоршоо үг

  • хун галуу — хун, галуу болон бусад шувуу

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *kun (“white swan”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.