Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хэлэлцэх

үйл үгнэр үг/xiɮəɮt͡sʰəx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠡᠯᠡᠯᠴᠡᠬᠦ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Харилцан ярилцах, зөвшилдөх
  2. 2.
    Олноор болон бусдын хамт хэлэх ярих

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгcooperative voice in -лцэх (-lcex) of хэлэх (xelex, “to say”); to discuss together, to hold counsel

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хэлэлцэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)хэлэлцэнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хэлэлцлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)хэлэлцэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)хэлэлцжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)хэлэлцсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)хэлэлцдэг
Холбох нөхцөл (-ж)хэлэлцэж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хэлэлцээд
Болзох нөхцөл (-вал)хэлэлцвэл
Хүсэх (-маар)хэлэлцмээр
Захирах (-аарай)хэлэлцээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хэлэлцэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хэлэлцэх ажил — харилцан харилцан ярилцах, тохиролцох ажил

  • хэлэлцэх асуудал — ярилцахаар төлөвлөсөн зүйл

  • хэлэлцэх хэрэг — хурал зөвлөлгөөнөөр ярилцах хэргийн товьёг жагсаалт

  • хэлэлцсэн ёсоор — ярьж тохиролцсон ёсоор

  • асуудал хэлэлцэх — шийдвэрлэвэл зохих зүйлийг ярилцах

  • хурлаар хэлэлцэх — хурал зөвлөгөөнөөр хамтран ярилцах

  • шүүмжлэн хэлэлцэх — шүүн тунгааж ярилцах

Хэлц үг

  • Хэлэлцэх нь хэрүүл

  • Хэхрэх нь өмхий

Зүйр цэцэн үг

  • Хэлэлцэж тогтсон цагаас хожимдож бүү хоцор

  • Дэмжиж хийлцэх ажлаас бултаж битгий зугт

  • Хэлэлцэх үйл. #Харилцан ярилцах

  • Зөвшилдөх: хэлэлцэж суувал сэтгэлийн чимэг

  • Хичээж явбал биеийн чимэг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.