Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хүндлэх

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хүндэтгэх, хүндтэйд үзэж ёс журмыг гүйцэтгэх
  2. 2.
    Айлчин гийчнийг дайлах

Англи утга

  • нэр үгhomage, honor; regard
  • үйл үгto respect, honor, esteem, hallow, look up to, venerate, dignify; be polite, show respect, admire

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)хүндлэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)—
Өнгөрсөн цаг (-лаа)хүндлэлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)хүндлэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)—
Үйлдсэн нэр (-сан)—
Хэвшсэн нэр (-даг)—
Холбох нөхцөл (-ж)—
Урьдчилах нөхцөл (-аад)хүндлээд
Болзох нөхцөл (-вал)—
Хүсэх (-маар)—
Захирах (-аарай)хүндлээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)хүндлэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүндлэн дайлах — хүндэтгэлийн зоог барих

  • хүндлэн зочлох — найрсгаар хүлээн авч идээ будаагаар дайлах

  • хүндлэх ёс — ахмадыг дээдэлж, хайрлах дэг журам

  • хайрлан хүндлэх — бусдыг дотночлон хүндэтгэх

  • зочид гийчдийг хүндлэх — зочдыг хүндэтгэн цай идээ барих, дайлах

Хэлц үг

  • Хүндлэх бүр

  • Хөндлөн унах

Зүйр цэцэн үг

  • Хүндлэх тусам хөндлөн унах

  • Хүндлэх хөнгөлөх авир өөрийн зангаас

  • Хүндлэгдэх хөнгөлөгдөх авир хүний зангаас

Үгийн гарал

хүнд (xünd, “importance”) + -лах (-lax)

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.