Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хүнс

нэр үг/xuns/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠦᠨᠡᠰᠦ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хүний бэлтгэсэн хоол ундны зүйл
  2. 2.
    Аян замд авч явах идэш уушны зүйл

Ойролцоо үг

эмийн асуудал хариуцсан агентлагахуйн барааны худалдагч

Англи утга

  • нэр үгalimentation, eats, feed, food, foodstuff, mess, meal, meat, nutriment, nourishment, nutrition, provision, ration, victuals

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхүнс
Харьяалахын тийнхүнсний
Заахын тийнхүнсийг
Өгөх орших тийнхүнсэнд
Гарахын тийнхүнснээс
Үйлдэхийн тийнхүнсээр
Хамтрахын тийнхүнстэй
Чиглэхийн тийнхүнс рүү
Олон тоохүнснүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүнс залгуулах — хоол ундны зүйл ойртуулах, бэлтгэж өгөх

  • хүнсний үйлдвэр — хүн амын хүнсний хэрэгцээг хангадаг үйлдвэрийн салбар

  • хүнсний дэлгүүр — идэх, уух юм зардаг дэлгүүр

  • хүнсний мөөг — хатаах, давслах, дарах зэргээр боловсруулж хүнсэнд хэрэглэдэг мөөг

  • хүнсний ногоо — төмс, байцаа, лууван, манжин гэх мэт хүнсэнд хэрэглэж болох бүх ногоо

  • хүнсний нөөц — хоол ундны хүрэлцээ

  • хүнсний хордлого — нян, түүний ялгаруулсан хороор хордож муудсан хүнсний зүйлээс үүсэх цочмог хордлогот өвчин

  • хүнсний чанарыг сайжруулах — хоол ундны амин дэмийг чанаржуулах

  • хүнсний эрүүл ахуй — анагаах. - анагаах ухааны нэг салбар ухаан

  • хүнс базаах — идэш хоолоо төхөөрөх

  • хүнс бэлтгэх — замд авч явах идэх, уух юмаа төхөөрөх

  • хүнс төхөөрөх — идэх уух зүйлээ бэлтгэх

  • хүнс сайтай явах — идэж уух юмаа сайтар базаан авч явах

  • замын хүнс — аяны идэш ууш

Хэлц үг

  • Хүн нь байвал

  • Хүнс нь байна

  • Хүнс голбол хоолгүй

  • Хүн голбол нөхөргүй

  • Хүнс тасарвал гэдэсний зовлон

  • Хүлэг зогсвол хөлийн зовлон

Зүйр цэцэн үг

  • Хүнс голбол хоолгүй

  • Хүн голбол нөхөргүй

  • Хүнсээр гэдсээ тэжээж

  • Хүүгээр голомтоо сахиулах

Хоршоо үг

  • хоол хүнс — идэх уух зүйл

  • хүнс тэжээл — хүн, амьтны хэрэглэх хоол ундны зүйл

  • хүнс хэрэглэл — хоол хүнс болон түүнийг боловсруулах тогоо шанага зэрэг хэрэглэл

Товчилсон үг

  • ДХТЗ — Дэлхийн Хүнс Тэжээлийн Зөвлөл

  • ҮХХААБОБХ — Үйлдвэр, Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Байгаль Орчны Байнгын Хороо

  • ФАО — FAO (Food and Agriculture Organization) [НҮБ-ийн Хүнс, хөдөө аж ахуйн байгууллага]

  • ХХАА — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй

  • ХХААБ — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуйн Байгууллага

  • ХХААБО — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Байгаль Орчин

  • ХХААБХ — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуйн Байнгын Хороо

  • ХХААУГ — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуйг Удирдах Газар

  • ХХААҮЯ — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Үйлдвэрийн Яам

  • ХХААХҮЯ — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуй, Хөнгөн Үйлдвэрийн Яам

  • ХХААЯ — Хүнс, Хөдөө Аж Ахуйн Яам

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.