хүр

нэр үгтэмдэг нэрүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Гэргийн дүү нарыг дуудах, нэрлэх үг
2.
Хүргэн.

IIнэр үг

1.
хүр хорхой амьт. (өнгө хар, бие урт, олон хөлтөй, тариаланг сүйтгэгч нэг зүйл шавж), хүр хорхойн үүр (хүр хорхой амьдран орогнох байр), хүрийн ширхэг (хүүхэлдэй болох явцад хүрийн авгалдай гаргасан ширхэг), хүрийн шүлс (хүрийн түүхий ширхэг), хүр эрвээхэй амьт

IIIнэр үг

1.
хүр өвс урга. (иш нарийн, үзүүртээ салаатай, цагаавтархан цэцэгтэй, сүлжиж сэгс сав хийж болдог нэг зүйл өвс), хүр сав (хүр өвсөөр сүлжиж хийсэн сав).

IVнэр үг

1.
Ширгэсэн худгийн нүх, хатсан голын голдрил, ганга, гуу

Vтэмдэг нэр

1.
Хүдэр хатуу

VIтэмдэг нэр

1.
Хамаг, бүгд, даяар
2.
VII нэрХаранга, хэнгэрэг зэргийн дохиур мод.
3.
VIIIхүр хүр чимээ. (дуу чимээ дуурайх үг)

Ойролцоо үг

ав оч

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хүр
Харьяалахын тийн	хүрийн
Заахын тийн	хүрийг
Өгөх орших тийн	хүрд
Гарахын тийн	хүрээс
Үйлдэхийн тийн	хүрээр
Хамтрахын тийн	хүртэй
Чиглэхийн тийн	хүр лүү
Олон тоо	хүрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хүр дүү — гэргийн эрэгтэй дүү
хүр дүү бэр — гэргийн дүүгийн эхнэр
хүр дүү хүргэн — хүр охин дүүгийн нөхөр
хүр охин дүү — гэргийн охин дүү
голын хүр — голын голдрил, гуу
хүр хар чулуу — бул хар чулуу
гүр
хүр хүр хийх — хүр хүр гэсэн дуу чимээ гарах
гал хүр хийн ноцох — гал гэнэт өрөвсөн ноцож асах
салхи хүр хүр үлээх — салхи хүүгэн хүр хүр гэсэн чимээ гаргах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.