Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хүрз

нэр үг/xurts/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠦᠷᠵᠡ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Юмыг ухаж малтах, хутгах, хамах, хусах багаж
  2. 2.
    Хүрзэнд багтах хэмжээ

Англи утга

  • нэр үгshovel, spade

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхүрз
Харьяалахын тийнхүрзний
Заахын тийнхүрзийг
Өгөх орших тийнхүрзэд
Гарахын тийнхүрзнээс
Үйлдэхийн тийнхүрзээр
Хамтрахын тийнхүрзтэй
Чиглэхийн тийнхүрз рүү
Олон тоохүрзнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хүрзний иш — хүрзний онгинд урласан урт мод

  • хүрзний толгой — а.хүрзний гол бие болох онги гаргаж иш угласан, үзүүртээ нимгэн иртэй хавтгай төмөр; б.модон хүрзний юм хутгах өргөн тал

  • байман хүрз — том хүрз

  • модон хүрз — модоор их биеийг нь хийсэн хүрз

  • нэг хүрз шороо хаях — нэг хүрзэнд багтах хэмжээтэй шороо хаях

Хэлц үг

  • Хүрз ишгүй бол хэрэггүй

  • Хүн эрдэмгүй бол тусгүй

  • Хүүгээ хөхүүлж байхдаа сургахгүй бол

  • Хүрз барьсан хойно нь сургаж чадахгүй

  • Хүчрэх хүчрэхдээ эр

  • Хүрз шороондоо эр

Хоршоо үг

  • хүрз зээтүү — газар ухах багаж зэвсэг

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *kürje(g), from Proto-Turkic *küre-ček. Compare Mangghuer kuerji, Turkish kürek.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.