хүрэм

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠦᠷᠮ᠎ᠡ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Дээлийн гадуур давхарлан өмсөх охорхон хувцас, хэлбэр маяг олон янз
2.
Уулын орой, цээжин биеэр сул чулуу бүрхсэн газар
3.
Галт уулын дэлбэрэлтээс бүрэлдэж буй болсон хөнгөн чулуу.

IIIнэр үг

1.
дагЭрхгүй хүрэхээр

Ойролцоо үг

куртик жакет

Англи утга

нэр үгjacket

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хүрэм
Харьяалахын тийн	хүрмийн
Заахын тийн	хүрмийг
Өгөх орших тийн	хүрэмд
Гарахын тийн	хүрмээс
Үйлдэхийн тийн	хүрмээр
Хамтрахын тийн	хүрэмтэй
Чиглэхийн тийн	хүрэм рүү
Олон тоо	хүрмүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

богино хүрэм — оготор хүрэм
булган хүрэм — булганы арьсаар хийсэн хүрэм
морин хүрэм — уртхан хүрэм
онондой хүрэм — ханцуй нарийн, оготор хүрэм
савхин хүрэм — савхиар хийсэн хүрэм
хөвөнтэй хүрэм — хөвөн тавьж хийсэн хүрэм
хүрмэн чулуулаг — эрдэс. - бараан өнгийн бялхмал чулуулаг
дургүй хүрэм — дургүй эрхгүй хүрэхээр
жихүүдэс хүрэм — эрхгүй жихүүцмээр
залхуу хүрэм — нозоормоор, нойрмогломоор
инээд хүрэм — эрхгүй инээд хүрэхээр

Хэлц үг

Хүрэм өмссөн ноён ховдог
Гүрэм хөөсөн лам ховдог
Яр гарахад ялаа дарна
Хүрэм нимгэнд хүйтэн нэмнэ

Зүйр цэцэн үг

Хүрмийн цасыг хайлуулж байж мэд
Хүний сайныг явж байж мэд

Хоршоо үг

асга хүрэм — уул нуруунд хэсэг хэсгээр овоорон орших сул хад чулуу

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.