Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хүсэл

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Хүн, тархиныхаа үйл ажиллагаагаар бүтээх, голдуу итгэл, сэтгэлдээ горилсон ирээдүйн төсөөлөл, эрмэлзэл
  2. 2.
    эрмэлзэлийн онцгой мэдрэмж

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхүсэл
Харьяалахын тийнхүслийн
Заахын тийнхүслийг
Өгөх орших тийнхүсэлд
Гарахын тийнхүслээс
Үйлдэхийн тийнхүслээр
Хамтрахын тийнхүсэлтэй
Чиглэхийн тийнхүсэл лүү
Олон тоохүслүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • эрмэлзэн мөрөөдөх сэтгэл

Хэлц үг

  • Хайр ихэдвэл хар ихэднэ

  • Хүсэл ихэдвэл хясал ихэднэ

  • Хүн биеэ голохгүй

  • Хүсэл зангаа голохгүй

  • Хүн богино

  • Хүсэл урт

  • Хүсэл байвал хүчрээс айхгүй

  • Зориг байвал зовлонгоос айхгүй

  • Хүсэл байвал цөхрөхгүй

  • Хүчин байвал сөхрөхгүй

  • Хүсэл их хүний хувь нь бага

  • Хөл их хүний гутал нь бага

  • Хүсэл ихийн заяа нь бага

  • Хөл ихийн гутал нь бага

  • Хүсэл ихтийн хувь бага

  • Хөл ихтийн гутал бага

  • Хүсэл ихтийн хүзүүг дар

  • Омог ихтийн омрууг дар

  • Хүсэл ихтэй хүний хувь нь их

  • Хөл ихтэй хүний гутал нь их

  • Хүсэл ихтэйгээрээ ноён болдоггүй

  • Хүч ихтэйгээрээ баян болдоггүй

  • Хүсэл ихэдвэл

  • Хясал ихэднэ

Зүйр цэцэн үг

  • Хүсэл ихтийн хүзүүг дар

  • Омог ихтийн омрууг дар

  • Хүсэл байвал цөхрөхгүй

  • Хүчин байвал сөхрөхгүй

  • Хүсэлдээ хүлэгдэж

  • Хүлээсэндээ тэлэгдэх

Хоршоо үг

  • бодол хүсэл — хувь хүний бодол санаа, эрмэлзэн мөрөөдөх сэтгэл

  • дур хүсэл — хүсэл сонирхол

  • санал хүсэл — хүний бодол санаа

  • хүсэл зориг — хүссэнээ биелүүлэхийн төлөө шийдсэн санаа

  • хүсэл найдвар — хүсч найдах сэтгэл

  • хүсэл мөрөөдөл — сайн сайхны тухай эрмэлзэн санаашрах бодол

  • хүсэл санаа — эрмэлзэн мөрөөдөх бодол

  • хүсэл санал — аливаа зүйлийг мөрөөдөн бодох нь

  • хүсэл сонирхол — аливааг шохоорхох сэтгэл

  • хүсэл сэтгэл — юмыг эрмэлзэн мөрөөдөх сэтгэл

  • хүсэл тачаал — шунан дурлах сэтгэл

  • хүсэл тэмүүлэл — ямар нэг зүйлд дуршин бахдах эрмэлзэл, мөрөөдөл

  • хүсэл шаардлага — хүссэнийг биелүүлэхийн төлөө гүйцэтгэвэл зохих зүйл

  • хүсэл хясал — хүслэн хяслан

  • хүсэл шунал — мөрөөдөл, хомхой сэтгэл

  • хүсэл эрмэлзэл — хүний мөрөөдөн тэмүүлэх сэтгэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.