Үндсэн хэсэг рүү шилжих

хөг

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хөгжмийн аялгуу зохирон нийлэлдэх нь
  2. 2.
    Хөгжмийн зэмсгийн дуурьсах эгшгийг зохих өндөрлөгт нь байрлуулах зарчим;
IIнэр үг
  1. 1.
    Хуц ухнын гүйхийг хориглож хүйсний өмнүүр дүүжлэн уях халхавч
  2. 2.
    шилжсэн утгаБог малын хээлтэх, төллөх үе
IIIнэр үг
  1. 1.
    Шившиг
  2. 2.
    Хачин, этгээд
IVнэр үг
  1. 1.
    Галын өр цог.

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхөг
Харьяалахын тийнхөгийн
Заахын тийнхөгийг
Өгөх орших тийнхөгт
Гарахын тийнхөгөөс
Үйлдэхийн тийнхөгөөр
Хамтрахын тийнхөгтэй
Чиглэхийн тийнхөг рүү
Олон тоохөгүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хөг алдах — дуу хөгжмийн ая хоорондоо зохирохгүй болох

  • хөг найруулагч — дуу хөгжмийн аялгууг хянан нийлүүлэх хүн

  • хөг нийлэх — а.дуу хөгжмийн ая аялгуу зохицон найрах; б.юмны аяс шалтгаан зохицох

  • хөг шилжүүлэх — нэг хөг эгшиг-лээнээс нөгөөд шилжүүлэх

  • хөг тогтоох — а.дуулах, хөгжимдөх хөг эгшгийн өндөр намыг тодорхойлох; б.хөгжмийг хөглөх, журамлах

  • хөдөлмөрийн дуу — ажил хөдөлмөр хийхэд гарах элдэв дуу чимээ

  • хөг үгүйсгэсэн хөгжим — хөг, эгшиглэгээ, зохирлын холбооноос хол хөндий хөгжмийн зохиол

  • хөг зүүх — хуц ухнад хөг хийх

  • хуцын хөг — хуцын цавинд уях халхавч

  • хөг таарах — мал тогтсон хугацаанд төллөх

  • хөг болох — ичгүүртэй юм болох

  • ямар хөгийн амьтан бэ — хаашаа янзын амьтан бэ

Хэлц үг

  • хөгөө тарих — хөгөө чирэх

  • хөгөө чирэх — а.шившгээ тарих, бусдад элэглүүлж шоолуулах; б.нууц хэрэг нь илрэх; в.ичгэвтэр зүйл хийж олонд жигшигдэх

  • хөг нь өнгөрөх — үйл явдлын тохитой өрнүүн цаг улиран өнгөрөх

    Тэр одоо адуун сүргийг аврах хөг өнгөрснийг ойлгожээ (Зян Рун, Чонон сүлд).

  • хөгөө тарьж, хөнжлөө хөлдөө чирэх — ичгүүртэй байдалд орох

    Хүний оронд манаа манаж, хөгөө тарьж, хөнжлөө хөлдөө чирч яваагаа санахтай, мантай (Д.Гармаа, Уурга алдам жавар).

  • хөгөө хөлдөө чирэх — шившигээ хутгах

    Чи энд надтай бас жаахан мар мар хийсэн бол ч замдаа хөгөө хөлдөө чирэх байсан л даа (Б.Бааст, Ногтруу).

    Хүний оронд манаа манаж, хөгөө хөлдөө чирч яваагаа санахтай манатай тархи толгойд нь Бизъяагаас өөр юм бодогдохоо байсан авгай клубын даргыг бараг чирэх шахам гэрэлд гаргаж ирснээ “Төрийн минь сүлд өршөө” гэж уулга алдан зогтусав (Д.Гармаа, Уурга алдам жавар).

Зүйр цэцэн үг

  • Хөгөө тарьж

  • Хөнжлөө хөлдөө чирэх

Хоршоо үг

  • хөг аялгуу — хөгжмийн яруу сайхан хэмнэл

  • хөг дуу — дуу хөгжмийн аялгуу

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.