хөдөлгөөн

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
гүнух. Материйн оршин ахуйн хэлбэр, материаллаг ертөнцийн тасралтгүй хөгжлийн явц;
2.
Хүн, юмны хөдлөх явдал
3.
Нийгмийн тодорхой санал зорилго бүхий үйл явдал
4.
өөрчлөлтийн байдал
5.
ямар нэгэн байрлал, байршилд өөрчлөлт орсон байгалийн үйл явдал

Ойролцоо үг

үйл ажиллагаа ажиллах чадвар кампанит ажил олон нийтийн ажил өөрчлөлт ганхалт үйлдэл

Англи утга

нэр үгmovement, motion

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хөдөлгөөн
Харьяалахын тийн	хөдөлгөөний
Заахын тийн	хөдөлгөөнийг
Өгөх орших тийн	хөдөлгөөнд
Гарахын тийн	хөдөлгөөнөөс
Үйлдэхийн тийн	хөдөлгөөнөөр
Хамтрахын тийн	хөдөлгөөнтэй
Чиглэхийн тийн	хөдөлгөөн рүү
Олон тоо	хөдөлгөөнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

гудамжны хөдөлгөөн — гудамжаар явах хүн, хөсөг, авто машин тэргийн хөдлөх явдал
замын хөдөлгөөн — машин тэрэгний зорчин явах, олны нааш цааш явах урсгал
нэгдэлжих хөдөлгөөн — хуучир. - нэгдэлтэй болох нийгмийн үйл хэрэг
шинийг санаачлагчдын хөдөлгөөн — шинийг санаачлагчдын үйл хэрэг
хувьсгалт хөдөлгөөн — хувьсгалын үйл хэрэг
энх тайвны төлөө хөдөлгөөн — энх тайвны төлөө үйл хэрэг

Хоршоо үг

тэмцэл хөдөлгөөн — ямар нэг үзэл бодол, үйл хэргийн төлөө нигмийн тодорхой санал зорилго бүхий хүмүүс хамтран зүтгэх нь

Товчилсон үг

НААХЗ — Нислэгийн Аюулгүй Ажиллагаа, Хөдөлгөөн Зохицуулах
НААХЗА — Нислэгийн Аюулгүй Ажиллагаа, Хөдөлгөөн Зохицуулах Алба
НААХЗГ — Нислэгийн Аюулгүй Ажиллагаа, Хөдөлгөөн Зохицуулах Газар
НХУҮТ — Нислэгийн Хөдөлгөөн Удирдах Үндэсний Төв

Үгийн гарал

From хөдлөх (xödlöx, “to move”) + -гөөн (-göön).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.