хөөс

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠥᠭᠡᠰᠦ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Шингэн юмны дотоодод хий орж цөврүүтэн хөвсөн юм
2.
Чанаргүй, хоосон.

IIнэр үг

1.
Жижиг хайрцаг

IIIнэр үг

1.
хөөс хөөс аялга. (а.ботгоо голсон ингийг уяруулан дуулж ботгыг нь авахуулах аялга; б.ингийг саахад хэлэх аялга).

Ойролцоо үг

хийн бөмбөлөг усны хөөс

Англи утга

нэр үгfoam, lather, suds, bubble

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	хөөс
Харьяалахын тийн	хөөсний
Заахын тийн	хөөсийг
Өгөх орших тийн	хөөсөнд
Гарахын тийн	хөөснөөс
Үйлдэхийн тийн	хөөсөөр
Хамтрахын тийн	хөөстэй
Чиглэхийн тийн	хөөс рүү
Олон тоо	хөөснүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хөөс замхрах — хөөс сарнин алга болох
хөөс тогтох — хөөс бий болох
хөөс сагах — хөөс улмаар дэврэн хөөрөх
хөөс цахрах — амьтны амнаас хөөс хөврөн гарах
хөөсөн цавь — биезүй. - цавины нугалааны орчин газар
хөөсөн чулуу — савангийн чулуу
хөөсөн хаа хатгах — адууны урд хөлд цус бууж доголдог өвчний үед богтосноос дээш, харьтаны их түрүү, далны тогооны доод талын хуруу дарам хонхорхойд үзүүр сөөм хатгадан эмчилдэг ардын мал эмнэлгийн арга
хөөсөн хуванцар — хийгээр хангаж хатууруулсан хуванцарын нэгэн төрөл
далайн хөөс — а.далайн усны захаар тогтох хий орж цөврүүтэн хөвсөн юм; б.сувд мэт байдалтай хиймэл зүйл
савангийн хөөс — саванг шингэлэн гуурсаар үлээхэд цөврүүтэн гарах юм
сүүний хөөс — сүү дөвийлгөхөд хий орон цөврүүтэх юм
усны хөөс — усны захаар цөврүүтэн хөвсөн юм
давхар хөөс — хоол хүнсний давхар сав

Хэлц үг

Хөөс чинь гэртээ
Хөө чинь тогоондоо
Хөөс хүний үгэнд
Хагас хүн хууртана

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *köxesün.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.