чинээ

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Хүний биеийн хүч чадал болоод оюун ухаан, мэдлэгийн цар хэмжээ
2.
Хүний амьдрал, эд хөрөнгөний хэр хэмжээ

IIнэр үг

1.
Аливаа юмны хэмжээг заах үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	чинээ
Харьяалахын тийн	чинээний
Заахын тийн	чинээг
Өгөх орших тийн	чинээд
Гарахын тийн	чинээнээс
Үйлдэхийн тийн	чинээгээр
Хамтрахын тийн	чинээтэй
Чиглэхийн тийн	чинээ рүү
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

хэр чинээгээрээ зүтгэх — ажил хөдөлмөрт өөрийн боломж, чадлаараа зүтгэх
чинээнд нь тултал — эцэст нь тултал
чинээнд нь хүртэл — аливаа юмыг эцэст нь хүртэл, мохоолд нь хүртэл
алгын чинээ — маш бага
алгын чинээ газар — алга дарам өчүүхэн газар
алгын чинээ цаас — алгын төдий жижиг цаас
төдий чинээ — тийм хэмжээний
туулайн чинээ — туулай шиг
уулын чинээ — уул шиг том
шагайн чинээ — шагай шиг хэмжээтэй
хумсын чинээн — хумсын төдий, өчүүхэн

Хэлц үг

хумсын чинээн ч аваагүй — юу ч аваагүй, өчүүхэн төдий ч аваагүй
хуруун чинээ — а.хуруу шиг хэмжээтэй; б.маш бага

Хоршоо үг

бяр чинээ — хүн, амьтны чадал тэнхээ
чадал чинээ — хэр чадал, хөрөнгө чадал
хэр чинээ — хэр хэмжээ
хөрөнгө чинээ — хурааж хуримтлуулсан эд хөрөнгө, бэл бэнчин

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.