шалдан

тэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

тэмдэг нэр

1.
Нүцгэн, өмдгүй
2.
шилжсэн утгаХонь малын үсгүй, нүцгэн
3.
шилжсэн утгаӨвс ургамал, модгүй газар нутаг
4.
шилжсэн утгаЗарим юмны ховор тарчиг, дутуу дулимаг байдал

Ойролцоо үг

нүцгэн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	шалдан
Харьяалахын тийн	шалдны
Заахын тийн	шалдныг
Өгөх орших тийн	шалданд
Гарахын тийн	шалднаас
Үйлдэхийн тийн	шалднаар
Хамтрахын тийн	шалдантай
Чиглэхийн тийн	шалдан руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

шалдан байх — нүцгэн байх
шалдан гүйх — нүцгэн гүйх
шалдан хонь — үс ноосыг нь хяргачихсан хонь
шалдан газар — өвс ургамалгүй нүцгэн газар
шалдан уул — ургамал, модгүй нүцгэн уул
шалдан гэр — тавилга, бүрээсгүй гэр

Хэлц үг

бардам ам, шалдан гуя — чадахгүй атлаа бэлэн амалдаг, түүнийгээ ажил хэрэг болгодоггүй хүн
шалдан банди — б.ном ч үгүй, юм ч үгүй хүүхэд; б.шилж. ядуу зүдүү
шалдан бөгсөөрөө охидыг бузарлах — сахил санваар алдах
Ноёны хошуу үнэндээ наймаа панз хийж архи дарс ууж, шар дээлээрээ шашныг бузарлаж, шалдан бөгсөөрөө охидыг бузарлаж явдаг лам нар олон байдаг (Б.Ринчен, Үүрийн туяа).
↑ ам бардам, гуя шалдан
Өгч байтал хүргэн хүнд
Шалдан байтал лам хүнд
Шавар байтал байшин хүнд
Шалдан байтал ам хүнд

Хоршоо үг

нүцгэн шалдан — а.биедээ өмссөн хувцас хунаргүй; б.шилж. ядуу зүдүү

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.