Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

шугам

нэр үг/ʃʊɢəm/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠱᠤᠭᠤᠮ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    хэмжих ух. Аливаа гадарга дээр татсан шулуун нарийн зураас
  2. 2.
    Шугам татах багаж хэрэгсэл
  3. 3.
    Зам, чиглэл
  4. 4.
    шилжсэн утгаҮзэл санааны чиг зорилго
  5. 5.
    орон зайд бодитойгоор болон хийсвэрээр байрших нэг хэмжээст хэмжигдэхүүн

Ойролцоо үг

кабелийн шугамкабельутасзураасмөрэгнээ

Англи утга

  • нэр үгline, dash; ruler (tool); path, route; conveyor; line

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийншугам
Харьяалахын тийншугамын
Заахын тийншугамыг
Өгөх орших тийншугамд
Гарахын тийншугамаас
Үйлдэхийн тийншугамаар
Хамтрахын тийншугамтай
Чиглэхийн тийншугам руу
Олон тоошугамууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • шугам татах — шулуун нарийн зураас хийх

  • тахир шугам — шулуун биш нарийн зураас

  • шулуун шугам — тахир биш нарийн зураас

  • шугам зураг — гурван хэмжээст талбайд, шугамаар зурах зураг

  • нарийн шугам — өргөн биш шугам

  • өргөн шугам — нарийн биш шугам

  • урт шугам — богино бус шугам

  • шугамаар хэмжих — шугаман багажаар хэмжих

  • шугамын автобус — чиглэлийн автобус

  • агаарын шугам — агаарын зам

  • гол шугам — гол зам, гол чиглэл

  • төмөр замын гол шугам — төмөр замын гол зам, чиглэл

  • өндөр хүчдэлийн шугам — өндөр хүчдэл дамжуулах цахилгааны шугам

  • усан замын гол шугам — усан замын гол чиглэл

  • хилийн шугам — хилийн зураас

  • цахилгаан шугам — өндөр хүчдэл дамжуулах утас

  • жанжин шугам — хуучир. - үзэл санааны гол зорилго, гол чиг

  • зөв шугам барих — зөв зорилго чиглэлтэй байх

Хоршоо үг

  • шугам сүлжээ — барилга байшингийн газар доорх цэвэр бохир ус дамжуулах хоолой болон гэрэл цахилгаан зэрэг

Товчилсон үг

  • БНЦШСГ — Багануурын Цахилгааны Шугам Сүлжээний Газар

  • ДШС — Дулааны Шугам Сүлжээ

  • ДШСГ — Дулааны Шугам Сүлжээний Газар

  • ИШС — Инженерийн Шугам Сүлжээ

  • УБДШСГ — Улаанбаатарын Дулааны Шугам Сүлжээний Газар

  • ЦШС — Цахилгаан Шугам Сүлжээ

  • ЦШСГ — Цахилгаан Шугам Сүлжээний Газар

Үгийн гарал

Cognate with Buryat шугам (šugam) and Kalmyk шуһм (şuğm).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.