шүхэр

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠰᠢᠬᠦᠷ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
хуучир. Ямбатан хүмүүсийн толгой дээр нь барьж явдаг хоёр гурван даравлага унжуулсан, дугариг сүүдрэвч, үүнийг шарын шашны ёсонд хамаг амьтныг халуун хүйтэн, хүчит их салхи, цас борооны муу үр дагавраас хамгаалан амаржуулахын бэлгэдэл болгодог байна
2.
Нарны гэрэл, бороо уснаас халхлах хэрэгсэл, нарны халх

IIнэр үг

1.
Нисч яваа онгоцноос шүхэр мэт дэлгэгдэн буулгах тусгай хэрэгсэл

IIIнэр үг

1.
ургамалШуурсан модлог иштэй, өдлөг дэрвэгэр навчтай нэг зүйл олон наст өвс

Ойролцоо үг

нарны хаалт

Англи утга

нэр үгumbrella; parachute

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	шүхэр
Харьяалахын тийн	шүхрийн
Заахын тийн	шүхрийг
Өгөх орших тийн	шүхэрт
Гарахын тийн	шүхрээс
Үйлдэхийн тийн	шүхрээр
Хамтрахын тийн	шүхэртэй
Чиглэхийн тийн	шүхэр лүү
Олон тоо	шүхрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

борооны шүхэр — борооноос халхлах хэрэгсэл
шүхэр барих — шүхэр хэрэглэж нар, бороо зэргээс хамгаалах
шүхрээр буух — өндөрт нисч буй онгоцноос шүхэр мэт дэлгэгдэх тусгай хэрэгслээр газардах
шүхэр хэлбэрт баг цэцэг — урга. - баг цэцгийн нэгэн зүйл, цэцгийнхээ тэнхлэгийн орой дээр уртаараа бараг ижил бариул бүхий олон цэцэг шүхэрлэн ургадаг сонгино, гогод зэрэг ургамал
шүхэр цох — амьт. - шавжийн нэгэн язгуур, бие гүйцсэн нь тал бөөрөнхий хэлбэртэй, толгой жижиг, төрөл зүйл маш олон, зарим нь хортой, олонх нь хачгийн зүйлийг иддэг тул тариалан болон ойд ашигтай
шүхэр цэцгийн овог — шүхэр баг цэцэгтэй ургамлуудын овог

Хоршоо үг

шүхэр дүг — халуунаас хамгаалах зүйл, сэрүүний бэлгэдэл

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.