Үндсэн хэсэг рүү шилжих

шүүр

нэр үгүйл үг/ˈɕuːr̥/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠱᠦᠭᠦᠷ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Шингэн зүйлээс юмыг нарийлэн тунгаан шүүх, ялгах хэрэгсэл
IIнэр үг
  1. 1.
    Хашаа, гудамжны хог новшийг цэвэрлэхээр дэрс, хулс зэргийг боож, урт иш гаргаж хийсэн хэрэгсэл; морин шүүр
  2. 2.
    Байшин, гэрийн шал зэргийг цэвэрлэх, модон иш бүхий өвс, дэрс, сүрэл зэргийг боож хийсэн хэрэгсэл; туужуу
  3. 3.
    Тогоо шанага, сав суулга угааж цэвэрлэхээр сүрэл, дэрс, боролзгоно зэргээр хийсэн хэрэгсэл
  4. 4.
    Үс гэзэг самнахад зориулж, хулсаар хийсэн, хоёр талдаа самнаас нягт шигүү шүд бүхий хэрэглэл

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгbroom

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийншүүр
Харьяалахын тийншүүрийн
Заахын тийншүүрийг
Өгөх орших тийншүүрд
Гарахын тийншүүрээс
Үйлдэхийн тийншүүрээр
Хамтрахын тийншүүртэй
Чиглэхийн тийншүүр лүү
Олон тоошүүрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • шүүрээр шүүх — шүүрээр юмыг тунгаан ялгах

  • боорцогны шүүр — боорцог шүүж авах хэрэгсэл

  • тосны шүүр — тосны цөвийг ялгахшүүр сав

  • шанаган шүүр — шанаган хэлбэртэй шүүх сав

  • хашааны шүүр — хашааны хогийг цэвэрлэх хэрэгсэл, морин шүүр

  • дэрсэн шүүр — дэрсээр хийсэн шүүр

  • өвсөн шүүр — өвсөөр хийсэн шүүр

  • хогийн шүүр — хог новш арилгаж шүүрдэн цэвэрлэх хэрэгслийн ерөнхий нэр

  • хялгасан шүүр — хялгасаар хийсэн шүүр

  • тогооны шүүр — сүрэл, дэрс зэргээр хийсэн тогоо угаах хэрэгсэл

  • шүүрээр шүүрдэх — үс гэзгийг шүүрээр шүүрдэх

Хэлц үг

  • шүүр шанага болох — юмны нүх нь ихдэж, юм тогтохоо болих

  • Шувуу шиг тогтворгүй

  • Шүүр шиг тогтоцгүй

Хоршоо үг

  • шүүр шанага — юм шүүрдэх, хутгах хэ-рэглэл

  • сам шүүр — үс гэзэг самнах, шүүрдэх хэрэглэл

Үгийн гарал

# From Proto-Mongolic *sebigür. # See also Common Turkic *sipür- (“to sweep”), compare Turkish süpürge (“broom”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.