Үндсэн хэсэг рүү шилжих

эд

төлөөний үгнэр үг/ˈet/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠳ᠋

Тайлбар

Iтөлөөний үг
  1. 1.
    Олон хүнийг төлөөлөн заан нэрлэх үг
IIнэр үг
  1. 1.
    Хүний эдэлж хэрэглэдэг зүйлийн ерөнхий нэр
  2. 2.
    Хүний эдэлж өмсөх зүйлийг хийх даавуу, торго, бараа;
  3. 3.
    Амьтан, ургамлын үндсэн бүрэлдэхүүн
нэр үг
  1. 1.
    эд зүйлийн нэг хэсэг

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгmaterial (substance out of which a thing is made); matter, substance; textile; goods, property; item; tissue

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнэд
Харьяалахын тийнэдийнW
Заахын тийнэдийгW
Өгөх орших тийнэдэдW
Гарахын тийнэдээсW
Үйлдэхийн тийнэдээрW
Хамтрахын тийнэдтэйW
Чиглэхийн тийнэд рүү
Олон тооэдүүдW

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • эд маань — олон хүнийг дотночилон өөрт хамаатуулах нь

  • эд нар — энэ олон хүн

  • эд чинь — өөрт ха-маагүй олон хүн

  • эд юм — хүний өргөн хэрэглээний бүх зүйл

  • эд авах — а.бараа таваар худалдан авах; б.шилж. хахуул авах

  • эд мөрийн баримт — хэргийн газар үлдээсэн ул мөр

  • эд хуваах — а.хүний хөрөнгө зоорыг хувааж эзэмших; б.хулгайн юмыг учир мэдэж хуваан авалцах

  • даавуун эд — даавуугаар хийсэн эд зүйл

  • ноосон эд — ноосоор хийсэн эд зүйл, хувцас хунар

  • чанар сайтай эд — яс чанар сайн зүйл

  • булчирхайн эд — булчирхайг бүрдүүлж буй эсүүдийн нийлбэр нэхдэс

Хэлц үг

  • эд бад хийх — а.үрэн таран хийх, эвдэж устгах; б.хөнөөх, хороох

  • Илжиг болгон саарал уу

  • Эд болгон элбэг үү

  • Сайн бэр

  • Өрхөөр гийсэн нар мэт

  • Үүдээр орсон сар мэт

  • Өөрөө ургасан жимс мэт

  • Бал чихэр овоолсон мэт

  • Муу бэр

  • Ад тотгор нэмэх

  • Эд мал барагдах

  • Унгас ноос хийсч

  • Тэмээ туйлсан мэт

  • Цааз хатуу боловч алдсан хойно гэмшдэг

  • Эд арвин боловч бүрэлгэсэн хойно гэмшдэг

  • Эв эвдэрснээс

  • Эд эвдэрсэн нь дээр

  • Эд бүхэн эрдэнэ биш

  • Илжиг бүхэн саарал биш

  • Эд бэхлэг

  • Эзэн хэврэг

  • Эд илүү бол үг нэвтрэх нь их

  • Хүчин идэрхэг бол хүн дарлах нь их

  • Эд ихт ам бардам

  • Эрдэм ихт ааль даруу

  • Эд ихт догшин

  • Эрдэм ихт номхон

  • Эд мөнгөгүй хүн

  • Эдийн нэр гутаадаг

  • Эд муу боловч эзэндээ тус

  • Эсгий муу боловч ханандаа тус

  • Эд муу боловч эзэндээ

  • Хүүхэн муу боловч төрхөмдөө

  • Эд нүдгүй ч

  • Эзнээ олно

  • Эд нь хэврэг

  • Эзэн нь мөнх

  • Эд нь эзнээрээ болдог

  • Эхнэр нь эрээрээ болдог

  • Эд нь юм элбэгжихийг хүлцвэл

  • … болон өөр 34

Зүйр цэцэн үг

  • Эдээр биеэ чимэхээр эрдмээр биеэ чим

  • Эд ихт догшин

  • Эрдэм ихт номхон

  • Эдийг эдэлбэл барагдана

  • Эрдмийн эдэлбэл арвижна

  • Эдийн ашиг эхэндээ

  • Эрдмийн ашиг эцэстээ

  • Эдийн сайн гаднаа

  • Хүний сайн дотроо

Хоршоо үг

  • эд агуурс — эд хөрөнгө

  • эд бараа — хүний эдлэх хэрэглэх зүйлийн ерөнхий нэр

  • эд баялаг — эд хөрөнгө

  • эд хогшил — хүний гэр ахуй хэрэглэл

  • эд хөрөнгө — хүний хурааж цуглуулсан эд зүйл, мөнгө төгрөг

  • эд өлөг — а.түүхий эд; б.эртний булш бунхнаас гаргаж авсан зүйл

  • эд таваар — үйлдвэрлэн гаргасан бараа бүтээгдэхүүн

Товчилсон үг

  • МХЭХХ — Монголын Худалдаа, Эд Хэрэглэгчдийн Хоршоолол

  • МХЭХХТХ — Монголын Худалдаа, Эд Хэрэглэгчдийн Хоршооллын Төв Холбоо

  • МХЭХХТХУЗ — Монголын Худалдаа, Эд Хэрэглэгчдийн Хоршооллын Төв Холбооны Удирдах Зөвлөл

  • МХЭХХТХУЗХ — Монголын Худалдаа, Эд Хэрэглэгчдийн Хоршооллын Төв Холбооны Удирдах Зөвлөлийн Хурал

  • МЭХХ — Монголын Эд Хэрэглэгчдийн Хоршоо

  • МЭХХТХ — Монголын Эд Хэрэглэгчдийн Харилцан Туслалцах Хоршоо

  • МЭХХХ — Монголын Эд Хэрэглэгчдийн Хоршоодын Холбоо

  • ҮХЭХ — Үл Хөдлөх Эд Хөрөнгө

  • ҮХЭХАТ — Үл Хөдлөх Эд Хөрөнгийн Албан Татвар

  • ҮХЭХБ — Үл Хөдлөх Эд Хөрөнгийн Бүртгэл

  • ҮХЭХБГ — Үл Хөдлөх Эд Хөрөнгийн Бүртгэлийн Газар

  • ҮХЭХБТ — Үл Хөдлөх Эд Хөрөнгийн Бүртгэлийн Товчоо

Үгийн гарал

Inherited from Classical Mongolian ᠡᠳ᠋ (ed), from Middle Mongol ᠡᠳ᠋ (ed), from Proto-Mongolic *ed, from Proto-Turkic *ed (“thing, goods”). Compare Karakhanid [script needed] (eδ, “refined, manufactured thing; property”). From the same root see also; Karakhanid [script needed] (eδgü, “good”), Old Turkic 𐰓𐰏𐰇 (edgü, “good”), Turkish eyle- (“to do, make”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.