эрхий

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠡᠷᠡᠬᠡᠢ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
биезүй. Хүний гар, хөлийн нэгдэх том хуруу
2.
Шувууны хөлийн арын хумс.

IIнэр үг

1.
Гар хөрөөний эрээсийг тогтоох чагт;
2.
Хавхны тэвх, үүд цоожны цүүний торгууль мод, төмөр;
3.
Хуур, хуучир зэргийн чих.

Англи утга

нэр үгthumb; big toe

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	эрхий
Харьяалахын тийн	эрхийн
Заахын тийн	эрхийг
Өгөх орших тийн	эрхийд
Гарахын тийн	эрхийгээс
Үйлдэхийн тийн	эрхийгээр
Хамтрахын тийн	эрхийтэй
Чиглэхийн тийн	эрхий рүү
Олон тоо	эрхийнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

эрхий дарах — а.баталгаа болгож эрхий хурууны хээг дарах; б.юмыг хуваах, үнэлэхэд сайн гэж үзэх үнэлэмж

Хэлц үг

Өөр хүнийг итгэхээр
Эрхий хуруугаа итгэ
Өөрийн гар эм
Эрхий хуруу дом
Чигчий хурууны чилээ гаргахгүй
Эрхий хурууны илээ гаргахгүй
Чигчий хурууны шид гаргахгүй
Эрхий хурууны эрдэм гаргахгүй
Эм хүнд итгэхээр
Эрхий хуруундаа итгэ
Эн чацуу
Эрхий хуруу нэг
Эр хүнд итгэснээс
Эрхий дутвал эр муугийн
Дэлэм дутвал дээс муугийн
Эрхий дутвал эрийн учир
Дэлэм дутвал дээсний учир
Эрхий хуруу бүдүүн боловч
Чигчий хуруугүй бол зэмдэг
Эрхий хуруу гурав ороовол нэг төө
Толгой гурав ороовол нэг алд
Эрхий хуруу эрдэмтэй ч
Эрхий хурууны эрдэмд
Чигчий хурууны шид нийлнэ
Эрхий эмтэй
Хуруу нь хувьтай

Үгийн гарал

# From Proto-Mongolic *herekei, compare Daur xereg. # Likely somehow related to Proto-Turkic *erŋek, compare Khakas иргек (irgek). # Also might be related to Proto-Tungusic *pore, compare Even хөрэгэн (hörəgən), Manchu ᡶᡝᡵᡥᡝ (ferhe).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.