яг

дайвар үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iдайвар үг

1.
Юмны туйлдаа хүрч, мухардах, тулгарах зэргийн байдал
2.
Юмны маш сайн нийлэх, яв цав, яв тав тохирох байдал
3.
Бүр, огт, таг

IIтэмдэг нэр

1.
яриаТааруухан, муухан.

IIIтэмдэг нэр

1.
чимээЮмны чанга тусах дуу чимээ

Ойролцоо үг

үнэнээсээ яв цав

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	яг
Харьяалахын тийн	ягийн
Заахын тийн	ягийг
Өгөх орших тийн	ягд
Гарахын тийн	ягаас
Үйлдэхийн тийн	ягаар
Хамтрахын тийн	ягтай
Чиглэхийн тийн	яг руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

яг зогсох — нэгмөсөн зогсох, шууд зогсох
яг тулгарах — гэнэт бүр тулгарах
яг суух — а.шууд суух; б.шилж. арга мухардах, байснаа барах
яг баримтлах — тухайн хууль дүрэм, тогтсон дэг жаягийг хатуу чанга баримтлах
яг таг таарах — маш сайн таарах
яг хийсэн хүн — сүрхий хэрсүү хүн
яг тохиолдох — халз тулгарах
яг түүний тухай — зөвхөн түүний тухай
яг хийлгэх — нэлээд чанга унагаах, мөргүүлэх, цохиулах
яг хийх — юманд чанга хүрэх, тулахад дуу чимээ гарах
яг хийтэл мөргөх — юмыг яг хийх чимээ гарган хүчтэй мөргөх, тулах

Хэлц үг

ягтаа тулах — туйлдах, аргаа барах
яггүй ясан толгой — хэцүү, айхавтар хүн, хашир
Чулуунбаатар тэдний араас харан удтал зогссоноо даргын хэлдэг үнэн байх нь. Яггүй ясан толгойтой учирчээ. Үдээс хойш ганц ч үг хэлүүлж чадсангүй... гэж тэртээд ганц гэрэл ёлтойх тээхийн буудал тийш харав (Д.Наваансүрэн, Дуулиант хэрэг).
Магад үхэхээ мэдэвч
Маргааш үхэхээ мэдэхгүй
Яг үхэхээ мэдэвч
Яаж үхэхээ мэдэхгүй
Явдал мэдэхгүй ноёд явчихвал нэг тийшээ
Яг өгөхгүй баяд ядуурчихвал нэг тийшээ
Янз янзаар ярвалзаж
Яг бүтэлгүй аашилна

Хоршоо үг

яг таг — илүү дутуугүй, ямар ч яриагүй тохирч зохицсон байдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.