өд

нэр үг/ot/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠥᠳᠦ

Тайлбар

нэр үг

1.
Шувууны биед ургасан хоёр талаараа үсэрхэг сэртэнтэй хөндий эвэр гуурс

Ойролцоо үг

шувууны өд

Англи утга

нэр үгfeather

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	өд
Харьяалахын тийн	өдийн
Заахын тийн	өдийг
Өгөх орших тийн	өдөнд
Гарахын тийн	өднөөс
Үйлдэхийн тийн	өдөөр
Хамтрахын тийн	өдтэй
Чиглэхийн тийн	өд рүү
Олон тоо	өднүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

өдний гуурс — өдний голд байдаг хөндий эвэрлэг зүйл
шувууны өд — шувууны үс
өд хатгах — шувууны үс хатган зоох
өдөө шилгээх — шувуу үс ноолуураа сэгсрэх
өдөн гөвүүр — шувууны өд нийлүүлэн баглаж хийсэн тоос гөвөх хэрэглэл
өдөн дэрвүүр — шувууны далавч, өдөөр хийсэн дэвүүр
өдөн малгай — өд мэт зөөлөн үсээр хийсэн малгай
өдөн хүрэм — өдөөр хийсэн хүрэм
өдөн үүл — сэмжин үүл
өдтэй бичиг — маш яаралтайг илтгэн, шувууны өд нааж илгээсэн бичиг
өд сөд нь гуужих — өд сөд нь зулгаран унах
өдөн цэцэг — урга. - ой мод, бут ширэнгэ, голын хөвөө, нуга газар ургана

Хэлц үг

өд сөд нь ургаж гүйцэх — насанд хүрэх, том болох
өд жигүүр болох — хань хамсаатан болох
↑ жигүүр өд болох
Тас
ёл хоёр ноцолдохоор
Өд нь анчинд олддог

Зүйр цэцэн үг

Хүн нэрээ
Тогос өдөө
Өднөөс хөнгөн
Сумнаас хурдан

Хоршоо үг

өд жигүүр — шувууны үс ноос болон далавч
өд сөд — шувууны үс ноолуур
өд өрвөлөг — шувууны үс ноос, чандар

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *hödün, compare Dongxiang hodun.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.