өрөөл

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Бүхэл зүйлийг гол дундуур нь таллан хуваасны нэг; юмны тал хагас

IIнэр үг

1.
Морины урд хойд хөлийг холбон туших, чөдөрлөх хэрэгсэл

IIIнэр үг

1.
Өөрөөс бусад хүн

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	өрөөл
Харьяалахын тийн	өрөөлийн
Заахын тийн	өрөөлийг
Өгөх орших тийн	өрөөлд
Гарахын тийн	өрөөлөөс
Үйлдэхийн тийн	өрөөлөөр
Хамтрахын тийн	өрөөлтэй
Чиглэхийн тийн	өрөөл лүү
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

өрөөл даавуу — энгийн хэмжээгээр дөрвөлжин зүссэн тал даавуу; ам даавуу хагас
өрөөл мах — махыг эн тэнцүү таллан хуваасан нь
өрөөлийн өрөөл — ямар нэг зүйлийг гол дундуур нь хуваасан талын тал
нохой өрөөл — морины буруу талын урд хөлийг зөв талын хойд хөлтэй холбон тушсан нь
өрөөлийг шоолох — бусдыг шоолох

Хэлц үг

өрөөлтэй морь гүйцэхээ байх — тамир тэнхээ ихэд доройтох
өрөөл жигүүр болох — а.тал бие нь болох; б.хань хамсаатан нь болж хүч хавсрах
Өлөг өвчтэй
Өрөөл биетэй
Өнгөрсөнтэйгээ адилтгавал
Өндөр тэнгэрт гарчээ
Өрөөл бусадтай адилтгавал
Өлмий доор нь зогсчээ
Өөрийн бодол өөртөө зөв
Өрөөл даавуу өмдөндөө зөв
Өөрийн санаа өөртөө зөв
Өрөөл булигаар гуталдаа зөв
Өөрт үгүй зовлон
Өрөөл бусдад мэдэгддэггүй

Зүйр цэцэн үг

Өөрийн бие өөртөө зөв
Өрөөл даавуу өмдөндөө зөв
Өөрөө зовоогүй хүн
Өрөөлийн зовлонг мэдэхгүй
Өрөөлийн хоол илүү амттай

Хоршоо үг

өрөөл татанхай — хүн, амьтны биеийн аль нэг эд эрхтэн мэдээгүйжих согог
өрөөл татуу — өрөөсөн тал нь мэдрэл муутай, мэдээгүй байдал
өрөөл бусад — өөрөөс бусад хүн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.