өөд

дайвар үг/ˈɵːt/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

дайвар үг

1.
Дээш, дээшээ
2.
Тухайн хүн, юмны зүг
3.
Угтах, урьдаас өмнөөс нь

Англи утга

дайвар үгupward; up to

Нийлмэл үг

өөд авирах — дээш авирах
өөдөө хаях — дээш шидэх
хүмүүс өөдөө — хүмүүсийн зүг
өөдөөс нь тосох — урдаас нь тосох
өөд өөдөөсөө харах — бие бие рүүгээ харах
өөдөөс орох — өмнөөс нь зөрж орох
өөдөөс цойлох — урдаас цойлох
өөдөө суух — хоймор суух
өөд татах — сайжруулах, дэмжин тэтгэх
өөд болох — а.хоймор, дээшээ суух; б.шилж. нас барах

Хэлц үг

өөд уруугүй — хаашаа ч хамаагүй, зүг бүрт
өөд нар харах — өөдлөн дэвжих
толгой өөд татахгүй — зав чөлөөгүй
өөд болох — нас барах
Эх нь хүртэл хоёр жилийн өмнө өөд болсон ээжтэй минь адилхан юм шиг (Д.Цэдэв, Сэтгэл).
өөд татах — сайжруулах, дэмжин тэтгэх
Гэрийг ёстой өөд татдаг хүн байсан юм (С.Дашдэндэв, Улаан наран).
↑ гол өөд хүйт оргих
↑ зовхи нь өөдөө
↑ нар өөд харах
↑ салхины өөдөөс шээхтэй адил
↑ толгой өөд татахгүй
Өндөр модонд шуугиан их
Өөд хүнд атаа их
Өөд байвал уруутай
Өглөг байвал авлагатай
Өгч авбал хариутай
Өөд гарах уруутай
Үг хэлэх хариутай
Өөд гарахад хөмөлдөргөө
Уруу буухад хударгаа
Өөд гарвал уруутай
Үг хэлбэл хариутай
Өөд давахад буулгаа шинж
Уруу буухад хударгаа чангал
Өөд харахгүй улаа үздэг
Хол санахгүй ходоодоо боддог
Өөрийн хийсэн нь өөрийг нь
Өөд хаясан нь өлмийг нь
Өөрийн явсан үйл биед
Өөд хаясан чулуу толгойд

Зүйр цэцэн үг

Өөд хаясан чулуу өөрийн толгой дээр буух

Хоршоо үг

өөдөөс өмнөөс — урдаас
өөдөөс хойноос — ар, урдаас
өөд уруу — дээш доош өгсөж уруудах налуу
өөдөө сөөргөө — нааш цааш

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.