агаар

нэр үг/aˈɢaːr/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠭᠤᠷ

Тайлбар

нэр үг

1.
Хүн, амьтан, ургамлын амьдралд зайлшгүй чухал азот, хүчилтөрөгч бүхий хийн биет
2.
Газрын гадаргуу дээгүүр үргэлжлэх чөлөөт орон зай, огторгуй
3.
Орон зай, багтаамж

IIнэр үг

1.
Уг чанар, мөн чанар, эх үүсгэл.

нэр үг

1.
дэлхийн гадаргууг бүрхэж буй агаар хийн бүрхүүл
2.
агаар мандал болон сансар огторгуйг нэгтгэж илэрхийлэх утга
3.
газрын гадаргаас дээш орших хийн давхрага

Ойролцоо үг

агаар мандал агаар мандал сансрын уудам хий мандал уур амьсгал сэтгэгдэл хий

Англи утга

нэр үгair; atmosphere

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	агаар
Харьяалахын тийн	агаарынW
Заахын тийн	агаарыгW
Өгөх орших тийн	агаартW
Гарахын тийн	агаараасW
Үйлдэхийн тийн	агаараарW
Хамтрахын тийн	агаартайW
Чиглэхийн тийн	агаар луу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

агаарын давхарга — газрын дээрх шим мандал, давхарга мандал, цэнэгт мандал гэсэн гурван давхаргаас бүрдсэн агаар мандлын ерөнхий нэр
агаарын үнэмлэхүй чийг — нэг шоо дөрвөлжин метр агаарт оршиж буй усны уурыг граммаар хэмжсэн тоо чанар
агаар чийгшүүлэгч — агаарын хуурайшлыг багасгагч төхөөрөмж
агаарт хөөрөх — огторгуйд хөөрөх
агаарын тээвэр — нисэх онгоцоор тээх тээвэр
номын агаар — шашин ном дэлгэрэн түгэх орон

Хэлц үг

Аадар борооны сүүлд
Агаар ариун байдаг
Ажил хөдөлмөрийн сүүлд
Амьдралд ариун байдаг
Алтан наран гэрлийн манлай
Агаар мандал уудмын манлай

Хоршоо үг

цаг агаар — цаг уур

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠠᠭᠤᠷ (aɣur), from Middle Mongol [Term?], from Proto-Mongolic *agaxar, from earlier Proto-Mongolic *agapar. Cognate with Khamnigan Mongol агаар (agaar, “air”), Buryat агаар (agaar, “air”), Kalmyk аһар (ağar, “air”), etc. Compare also loaned Tuvan агаар (agaar, “air”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.