Үндсэн хэсэг рүү шилжих

алх

нэр үг/aɮx/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠯᠤᠬ᠎ᠠ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Төмөр, мод, резин зэргийг нүхлэн иш хийж гараар барьж дэлдэх, хадахад хэрэглэх багаж
IIнэр үг
  1. 1.
    Хөдөлгүүрт байдаг зүйл бүрийн цохилуур;
IIIнэр үг
  1. 1.
    Нөмрөг, дах зэргийн заамны дор, тууш хадаж оёсон булганы үс, сүүл зэрэг үслэг зүйл.
IVнэр үг
  1. 1.
    Чихэн доторх сонсголын эрхтний өчүүхэн яс.
Vнэр үг
  1. 1.
    алх жимсэг (хазаар хударганы төмөр).

Англи утга

  • нэр үгhammer (both hand and mechanically powered); malleus (bone of the middle ear)
  • нэр үгfur collar

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийналх
Харьяалахын тийналхны
Заахын тийналхыг
Өгөх орших тийналхад
Гарахын тийналхнаас
Үйлдэхийн тийналхаар
Хамтрахын тийналхтай
Чиглэхийн тийналх руу
Олон тооалхнууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Хэлц үг

  • Алх бүгдийг давтдаггүй

  • Алх барьсан дархан давтдаг

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *haluka. Compare Proto-Turkic *balka (“hammer”), Proto-Tungusic *palụka (“hammer”). Compare with Daur xallugw, Kazakh балға (balğa), Nanai палоа (paloa), Sanskrit परशु (paraśu, “axe”), Ancient Greek πέλεκυς (pélekus, “axe”), Russian палка (palka).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.