Үндсэн хэсэг рүү шилжих

ачих

үйл үг/ˈat͡ɕʰix/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠠᠴᠢᠬᠤ

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Ачааг морь мал, чарга, тэрэг зэрэг дээр тохируулан тэгнэх, тавих, хураах
  2. 2.
    шилжсэн утгаӨөрийн ял зэмлэл зэргийг бусад хүнд түлхэн үүрүүлэх.
IIүйл үг
  1. 1.
    Барилдахад нөгөө этгээдийг хөл дээгүүрээ урагш давуулан татаж унагах, эсвэл баруун зүүн аль нэг гараар эсрэг талын гуян дээр хөшиж эргүүлэн унагах мэх хийх

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto load, burden, pile up

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)ачих
Одоо ирээдүй цаг (-на)ачна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)ачлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)ачив
Өнгөрсөн цаг (-жээ)ачжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)ачсан
Хэвшсэн нэр (-даг)ачдаг
Холбох нөхцөл (-ж)ачиж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)ачаад
Болзох нөхцөл (-вал)ачвал
Хүсэх (-маар)ачмаар
Захирах (-аарай)ачаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)ачихгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • айл ачих — айл нүүлгэх

  • нүүрс ачих — нүүрс зөөх, нүүрс хураах

  • гар ачих — гараар мэх хийх

  • хөл ачих — хөлөөр мэх хийх

Хоршоо үг

  • ачих буулгах — зөөх буулгах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.