болгоох

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг

1.
Болгоомжлох, тунгаах, нягтлан бодолхийлэх
2.
хүндэтгэлАнхаарах, хүндэтгэвэл зохих хүний харах, үзэх, ажиглах, хянах
3.
шилжсэн утгаХашраах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)	болгоох
Одоо ирээдүй цаг (-на)	болгооно
Өнгөрсөн цаг (-лаа)	болгоолоо
Өнгөрсөн цаг (-в)	болгоов
Өнгөрсөн цаг (-жээ)	болгоожээ
Үйлдсэн нэр (-сан)	болгоосон
Хэвшсэн нэр (-даг)	болгоодог
Холбох нөхцөл (-ж)	болгоож
Урьдчилах нөхцөл (-аад)	болгоогоод
Болзох нөхцөл (-вал)	болгоовол
Хүсэх (-маар)	болгоомоор
Захирах (-аарай)	болгоогоорой
Үгүйсгэх (-хгүй)	болгоохгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

болгоож харах — нягтлан харах
болгоож явах — болгоомжилж явах
болгоож хайрлах — анхаарч үзэх
болгоож өгөх — хашраах

Хэлц үг

болгоод/болгож өгөх — хашраах
Наадхыгаа ганц сайн болгоод өгөөрэй (Ч.Лодойдамба, Тунгалаг тамир).
↑ амны зугаа болгох
↑ будаа болгох
↑ гамбир болгох
↑ гар хөлийн үзүүр болгох
↑ нааш цааш болгох
↑ нүдтэй болгох
↑ нүднээс далд болгох
↑ нүүр хийх газаргүй болгох
↑ улаан цоохор болгох
↑ хоол болгох
↑ чулуу болгох

Зүйр цэцэн үг

Болгоогоод явбал осолгүй
Болгож идвэл аюулгүй

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.