Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

буу

нэр үгүйл үгтэмдэг нэр[pʊ̞̙ː]

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠤᠤ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Гол төмөр доторх бянтаар суманд эрч оруулж харвах галт зэвсгийн ерөнхий нэр
IIнэр үг
  1. 1.
    Шооны нүхийг таалцан мөрийцөн наадах тоглоом; онх
IIIнэр үг
  1. 1.
    Уртын хэмжээ, таван фунттэй тэнцэх хэмжээ.
IVнэр үг
  1. 1.
    буу загас амьт. (халим загас).

Ойролцоо үг

доошилунануройчхандуултусчиглүүл

Англи утга

  • нэр үгfirearm
  • нэр үгa kind of dice game
  • тэмдэг нэрonly used in буу загас (buu zagas, “whale”)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнбуу
Харьяалахын тийнбууны
Заахын тийнбууг
Өгөх орших тийнбууд
Гарахын тийнбуунаас
Үйлдэхийн тийнбуугаар
Хамтрахын тийнбуутай
Чиглэхийн тийнбуу руу
Олон тообуунууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • ангийн буу — ан гөрөө хийхэд хэрэглэдэг галт зэвсэг

  • гар буу — ойр тусах авсаар жижиг буу

  • буу алдах — осолдож буу буудах

  • буу тавих — хий буудах

  • цаасан буу тавих — а.пуужин буудах, ёслолын буудлага хийх; б.шилж. худлаа ярих

  • бууны ам — бууны гол төмрийн ам

  • бууны бөгс — хоёр амнаас хойших хэсэг, замгийн хойд тал

  • бууны бянт — гол төмрийн доторх эрчилсэн зураа

  • бууны замаг — бялт цохих цохилуур бүхий төмөр

  • бууны овоо — хараа тохируулах шонтон

  • бууны сүмбэ — гол төмрийг нударч цэвэрлэх хэрэгсэл

  • бууны хараа — сумны он тусахыг тодруулагч

  • бууны хүхээ — сум агуулах хэсэг

  • буу дарах — шооны нүх таалцах

  • буу тоглох — мөрийцөн тоглох

Хэлц үг

  • үнсэн буу тавих — а.болгоомжгүйгээс осолдож гал руу ус оруулах; б.шоодсон. орон гэр бохир, муухай байдалтай байх

  • буу халах — их яриа өрнүүлэх

    Хоёр хүүхэн буу халаад л суух юм бол гадна дотнох бүх ажлаа умартана шүү дээ.

  • бууны аманд аваачиж өгөх — өөр өөрийгөө хэрэгт хийх

    Чи өөрийгөө нэг талаар бууны аманд аваачиж өгч, нөгөө талаар ингэж шударга хандсанаа амиа аварлаа (Ж.Дашзэгвэ, Орхоны овилго).

  • ↑ үнсэн буу тавих

  • ↑ цаасан буу тавих

  • ↑ хоосон буунаас хорин хүн айх

Хоршоо үг

  • буу саадаг — саадаг зэвсэг

  • буу шуу — буу шийдэм

  • буу шийдэм — галт зэвсэг болон жанчих мод

Үгийн гарал

Mongolian (Mongolia) (China) ᠪᠤᠤ (buu) ᠫᠤᠤ (puu) Cyrillic буу (buu) Inherited from Classical Mongolian ᠪᠤᠤ (buu, “musket”), from Mandarin 礮 /炮 (pào, “mangonel; cannon”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.