бэх

нэр үгтэмдэг нэр/pex/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠪᠡᠬᠡ

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Бичих, зурахад хэрэглэх шахмал ба шингэн будаг

IIтэмдэг нэр

1.
Эвдэрч хэмхрэхгүй, бат бөх, хэврэг биш; хатуу чанга

Ойролцоо үг

хор будаг янтай

Англи утга

нэр үгink
нэр үгfirmness
тэмдэг нэрhard

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	бэх
Харьяалахын тийн	бэхийн
Заахын тийн	бэхийг
Өгөх орших тийн	бэхэд
Гарахын тийн	бэхээс
Үйлдэхийн тийн	бэхээр
Хамтрахын тийн	бэхтэй
Чиглэхийн тийн	бэх рүү
Олон тоо	бэхүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

бэх баалах — бэх нүүх
бэх зуурах — бэх шингэлэх
бэх идүүлэх — бийрний үсийг бэхэнд дүрэх
бэхийн далай — тойрох суваг татаж хийсэн дүгрэг их зууруул
бэхийн суурь — бэх тавих бага ширээ
бэх болох — бат бөх болох
сэтгэлийн бэх — сэтгэлийн бөх, сэтгэлийн хат

Хэлц үг

Бэлчээр сайтай бол мал тарган
Бэх сайтай бол бичиг тодорхой
Бэх сайтын үсэг бардам
Бэлчээр сайтын мал бардам
Бэх сэтгэлээр мянгыг дийлнэ
Бяр хүчээр нэгийг дийлнэ
Бэх хот дотроосоо эвдэрнэ

Зүйр цэцэн үг

Бэх хот дотроосоо эвдэрнэ

Хоршоо үг

бийр/бийр бэх — бичгийн хэрэгсэл
бэх нагван — шахмал ба шингэн будаг болон түүнийг хийх сав
бэх бөх — ихэд бат бөххөн
бат бэх — бат бөх

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *beke, from Middle Chinese 墨 (MC mok), likely via Turkic. Compare East Yugur beke, Daur beg, Old Uyghur [script needed] (meke).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.