Үндсэн хэсэг рүү шилжих

гандах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    Зуны цагт хур ховор орж, ургамал хатах, ургамлын өнгө шарлаж хувирах
  2. 2.
    Юмны өнгө нар салхинд хувирч онгох, өгөрших
  3. 3.
    шилжсэн утгаХүний явдал бүтэлгүйтэн сэтгэл санаа нь гутах.
IIүйл үг
  1. 1.
    Элдэж боловсруулах арьс ширийг ганд дүрж идээлэх

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)гандах
Одоо ирээдүй цаг (-на)гандана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)гандлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)гандав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)ганджээ
Үйлдсэн нэр (-сан)гандсан
Хэвшсэн нэр (-даг)ганддаг
Холбох нөхцөл (-ж)гандаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)гандаад
Болзох нөхцөл (-вал)гандвал
Хүсэх (-маар)гандмаар
Захирах (-аарай)гандаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)гандахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • өвс ногоо гандах — өвс ногоо хатах

  • дээл гандах — дээлийн өнгө онгож цайх

  • гандсан нэхий — ганд шүүлсэн нэхий

  • арьс гандах — арьс шир ганд дүрж идээлэх

Хэлц үг

  • Гандах үед орсон бороо

  • Гачигдах үед тусалсан нөхөр

  • Гандах цагт бороо

  • Гачигдсан цагт тусламж

Хоршоо үг

  • гандах гундах — а.юмны өнгө цайж, хэлбэр дүрсээ алдах; б.шилж. хүн, амьтны цог жавхаа буурч, уруудаж доройтох

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.