Үндсэн хэсэг рүү шилжих

дааварлах

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iүйл үг
  1. 1.
    хуучирсанДаавар ихдэх өвчин тусах.
IIүйл үг
  1. 1.
    Шингэн зүйл гадаргууд аажмаар нэвчин гарч ирэх
  2. 2.
    Ямар нэг хатуу биетийн гадаргууд ус, чийг мөхлөгөөр тогтох, хөлрөх
  3. 3.
    шилжсэн утгаСэтгэлд бодол орох, юм санах
IIIүйл үг
  1. 1.
    Хүнд хүчрийг тэсвэрлэн чадах

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)дааварлах
Одоо ирээдүй цаг (-на)дааварлана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)дааварлалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)дааварлав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)дааварлажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)дааварласан
Хэвшсэн нэр (-даг)дааварладаг
Холбох нөхцөл (-ж)дааварлаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)дааварлаад
Болзох нөхцөл (-вал)дааварлавал
Хүсэх (-маар)дааварламаар
Захирах (-аарай)дааварлаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)дааварлахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • тос дааварлах — а.юмны өнгөнд тос ихээр тогтох, тос өнгөц нэвчих; б.хөлс мэлчигнэх

  • ус дааварлах — а.газрын гүнээс ус нэвчин гарах; б.савнаас ус нэвчин гарах

  • хөлс дааварлах — хөлс бурзайх

  • уур дааварлах — уурны усан дусал бөөгнөрөн тунарах

  • хор дааварлах — хорт сэтгэл төрөх

  • аян замыг дааварлах — аян замыг туулан гарах

  • хүйтнийг дааварлах — жавар, салхийг тэсвэрлэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.