Үндсэн хэсэг рүү шилжих

дутах

үйл үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠳᠤᠲᠠᠬᠤ

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Зохих хэмжээнд хүрэхгүй болох
  2. 2.
    Чанараар зохих хэмжээнд үл хүрэх
  3. 3.
    Хомсдох, гачигдах, мөхөсдөх

Ойролцоо үг

Англи утга

  • үйл үгto lack

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)дутах
Одоо ирээдүй цаг (-на)дутна
Өнгөрсөн цаг (-лаа)дутлаа
Өнгөрсөн цаг (-в)дутав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)дутжээ
Үйлдсэн нэр (-сан)дутсан
Хэвшсэн нэр (-даг)дутдаг
Холбох нөхцөл (-ж)дутаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)дутаад
Болзох нөхцөл (-вал)дутвал
Хүсэх (-маар)дутмаар
Захирах (-аарай)дутаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)дутахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • бэл дутах — хөрөнгө чинээ үл хүрэх

  • зориг дутах — зориг мохох, айж хулчийх

  • чадлаар дутах — чадал хүрэхгүй байх

  • чанараар дутах — чанараар эгнэхгүй болох

  • сав дутах — а.сав суулга хүрэлцэхгүй болох; б.ухааны хэмжээ дутах

  • аз дутах — азгүйтэх, хувь заяа дутах

  • амны хишиг дутах — а.хоолноос хоцрох; б.тохиож болох азтай учралаас хождох, хувь тавилан азгүйтэх

  • хоншоор дутах — а.хүч чадал, зүрх зориг үл хүрэх; б.аз дутах, хувь дутах

  • хувь дутах — а.хуваасаар хүрэхгүй болох; б.аз дутах, чадал хүрэхгүй байх

Хэлц үг

  • ↑аз дутах

  • ↑ амны хишиг дутах

  • ↑ ганц хуруу дутах

  • ↑ хоншоор дутах

  • ↑ хувь дутах

  • ↑ хүзүү дутах

  • ↑ цөс дутах

Хоршоо үг

  • дутах гуцах — дутагдах гачигдах

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *duta-, compare East Yugur hta, Mangghuer tidaora (“insufficient”).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.