дэвсгэр

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг

1.
Дэвсдэг юм
2.
Орон нутаг
3.
Олон өнгө холимог юмны ар, голлох суурь өнгө
4.
Мөнгөн тэмдэгт цаас
5.
Юмны чадал чинээ, бэл бэнчин;
6.
Ерөнхий суурь мэдлэг

IIнэр үг

1.
амьтанХарцгай хиргуй.

Ойролцоо үг

хөгжим гудас

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	дэвсгэр
Харьяалахын тийн	дэвсгэрийн
Заахын тийн	дэвсгэрийг
Өгөх орших тийн	дэвсгэрт
Гарахын тийн	дэвсгэрээс
Үйлдэхийн тийн	дэвсгэрээр
Хамтрахын тийн	дэвсгэртэй
Чиглэхийн тийн	дэвсгэр лүү
Олон тоо	дэвсгэрүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

дэвсгэрийн сугсуурга — дэвсгэрийн гадуурх даавуун бүрээс, даавуун дугтуй, углаа бөс
дэвсгэр зураг — дээрээс нь тодорхойлон үзүүлсэн хавтгай зураг, план
дэвсгэр аман аялгуу хэл — шинж. - голлох аман аялгуу
газар дэвсгэр — газар нутаг
дэвсгэр будаг — суурь өнгө
дэвсгэр хөг — хөгжмийн бүтээлийн үндсэн хөг
дэвсгэр ус — далай, тэнгис, усан сангийн аль тохиромжтой хэсэгт сонгож тогтоосон хил хязгаартай усан талбай
улаан дэвсгэртэй хоргой — голлох суурь өнгө нь улаан хоргой
тавтын дэвсгэр — цаасан мөнгөний тавтын нэгж
дэвсгэр үсэг — уйгаржин монгол бичгийн зөв бичих зүйд амьгүй орж болдог гийгүүлэгч үсэг
хатуу дэвсгэр — хатуу гийгүүлэгчийн дэвсгэрлэсэн нь
дэвсгэр гишүүн — үг, үеийг эцэст орсон гишүүн
зөөлөн дэвсгэр — зөөлөн гийгүүлэгчийн дэвсгэрлэсэн нь
гадаад хэлний дэвсгэр сайтай хүн — гадаад хэлний үндсэн мэдлэг сайтай хүн

Хэлц үг

Дэлхийг тойрсон бадарчинд
Дэвсгэр ширдэг гэж байдаггүй
Дэр богино бол хүзүүнд муу
Дэвсгэр нимгэн бол сүүжинд муу

Хоршоо үг

дэвсгэр хөнжил — хөнжил дэвсгэр
гудас дэвсгэр — хэвтэх, унтахад зориулсан зөөлөн хэрэглэл
олбог дэвсгэр — дээр нь суух, унтах зориулалттай зүйл
ор дэвсгэр — унтаж хэвтэх үед хучиж дэвсэх хэрэглэл, ор хөнжил, гудас сэлт
хөнжил дэвсгэр — нөмөрч унтах, дэвсэж хэвтэх зүйл
нутаг дэвсгэр — тодорхой хил хязгаарын доторх газар нутаг

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.