Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хөгжим

нэр үг/ˈxɵkt͡ɕim/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠥᠭᠵᠢᠮ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    урлаг. Хүний сэтгэлийн хөдлөл оюун бодол, хүсэл эрмэлзлэлийг айзамт хөг аяар илтгэн гаргадаг урлаг
  2. 2.
    Хөгжмийн зохиол тоглох янз бүрийн хөгжмийн бүрэлдэхүүн хэсэг
  3. 3.
    хөгжимДуу аялгуу оруулан тоглох зэмсэг
  4. 4.
    хөгжмийн хэмнэл \дуулах эсвэл шүгэлдэх гэх мэт\

Ойролцоо үг

дэвсгэр

Англи утга

  • нэр үгmusic

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхөгжим
Харьяалахын тийнхөгжмийн
Заахын тийнхөгжмийг
Өгөх орших тийнхөгжимд
Гарахын тийнхөгжмөөс
Үйлдэхийн тийнхөгжмөөр
Хамтрахын тийнхөгжимтэй
Чиглэхийн тийнхөгжим рүү
Олон тоохөгжмүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хөгжмийн зохиомж — а.хөгжмийн зохиолчийн урлалын үр дүнд бий болсон хөгжмийн зохиол; б.хөгжмийн зохиолын хэлбэр, бүтэц; в.хөгжим зохиох, урлан бүтээх зүйл; г.хөгжмийн сургуулиудад хөгжим зохиох арга ухаанд суралцах хичээл

  • бүжгийн хөгжим зохиох — бүжгийн ая зохиох

  • хөгжмийн наадам тэмцээн — нэгдсэн хөтөлбөр бүхий хөгжмийн үзүүлбэр, сонсговор, хөгжимчин, хөгжмийн зохиолчид, хөгжмийн дархчуулын уралдааны нэр

  • хөгжмийн сонсол — хөгжмийн бүтээлийг бүрэн гүйцэд хүлээн авах чадвар

  • хөгжмийн төрөл — хөгжмийн зохиолын агуулга, хэлбэрийн онцлог, хөгжмийн гарал үүсэл, бодот ахуйд дуулж хөгжимдөх байдал, арга нөхцөлтэй холбоотой, түүхэн тодорхой хөгжмийн урлагийн тухай ойлголт

  • хөгжмийн угсаатны зүй — ардын хөгжмийн уран бүтээл судлах ухаан

  • хөгжмийн хүмүүжил — бие хүнийг хөгжмийн соёлтой болгох тодорхой чиглэсэн зорилготой үйл ажиллагаа

  • хөгжмийн хэлбэр — эгшгүүдийн зохион байгуулалттай хөдөлгөөн

  • хөгжмийн эгшиг бичиг — хөгжмийн эгшгийн өндөр, нам, хурд хэмнэл, хүчийг дүрсэлсэн тэмдэг

  • үлээвэр найрал хөгжим — үлээдэг хөгжмийн зэмсгээр тоглох нэг зүйл найрал хөгжим

  • яруу тунгалаг найрал хөгжим — чавхдаст, дэлдэх, үлээвэр хөгжмийн зэмсгээр бүрдсэн нэг зүйл найрал хөгжим

  • дагшаа найрал хөгжим — хөгжимдөх, хөгжимдөн дуулах, бүжиг, уран уншлага, хошин үзэгдэл, циркийн тоглолт зэргийг үзүүлэх нэг зүйл найрал хөгжим

  • хөгжим анги — хөгжимчдийн анги, хөгжимддөг бүлэг хүмүүс

  • хөгжмийн удирдаач — найрал хөгжим, найрал дуу, бүжгийн хөгжмийг удирдах хүн

  • хөгжим тоглох — хөгжмийн зэмсгээр наадах

  • хөгжим үлээх — үлээдэг хөгжмийн зэвсэгээр тоглох

  • хөгжим цохих — чавхдаст болон дэлдэх хөгжмийн зэвсгээр тоглох

Хэлц үг

  • Хүн мянган өдөр үл ханилна

  • Хөгжим зуун жил үл хангинана

Хоршоо үг

  • дуу хөгжим — дуу хөгжмийн хослол, найрал

Товчилсон үг

  • ДХБ — Дуу, Хөгжим, Бүжиг

  • ХБДС — Хөгжим Бүжгийн Дунд Сургууль

  • ХБК — Хөгжим Бүжгийн Коллеж

  • ХБС — Хөгжим Бүжгийн Сургууль

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.