дүү

нэр үг/tuː/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠳᠡᠭᠦᠦ

Тайлбар

нэр үг

1.
(тэнэг зан гарган тэвдэж будлих нь).

Ойролцоо үг

эцэг эх өөртэй ах

Англи утга

нэр үгyounger sibling or cousin (often used to refer to other blood relatives and acquaintances who are younger)

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	дүү
Харьяалахын тийн	дүүгийнW
Заахын тийн	дүүгW
Өгөх орших тийн	дүүдW
Гарахын тийн	дүүгээсW
Үйлдэхийн тийн	дүүгээрW
Хамтрахын тийн	дүүтэйW
Чиглэхийн тийн	дүү рүү
Олон тоо	дүүнүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Хэлц үг

Ам нь иддэг
Сүүл нь таргалдаг
Ах нь хэлдэг
Дүү нь сонсдог
Ах нь ах шиг бол сайн
Дүү нь дүү шиг бол сайн
Ах нь захирдаг
Дүү нь захирагддаг
Ах нь сургадаг
Дүү нь сурдаг
Ах хүн аймшигтай
Дүү хүн дүрэмтэй
Ах хүн алд хайрлах
Дүү хүн төө хайрлах
Ах хүн арвин
Дүү хүн дүүрэн
Дөнөн шарыг хөтлөхөд хялбар
Дүү хүнийг зарахад хялбар
Дөрөө урт ч газарт хүрдэггүй
Дүү сайн ч ахад хүрдэггүй
Дүү хүн дөт
Дөнөн морь ялгам
Дүү хүнийг зарахад бэлэн
Ишгэн ухныг алахад бэлэн
Дэргэдээ хэвтүүлж
Дээлэндээ хучиж
Дүү шигээ өсгөх
Хүү олдоно
Дүү олдохгүй

Хоршоо үг

мунхаг мунгинуу — тэнэг зан гарган тэвдэж будлих нь

Товчилсон үг

ДАДХХ — Дэлхийн Ах Дүү Хотуудын Холбоо

Үгийн гарал

From Classical Mongolian ᠳᠡᠭᠦᠦ (degüü), from Middle Mongol ᠳᠡᠭᠦ (degü), from Proto-Mongolic *dexü. Cognate with Buryat дүү (düü), Kalmyk дү (dü), Daur ᡩ᠋ᡝ᠋ᠣ (deo), etc. Compare also Manchu ᡩ᠋ᡝ᠋ᠣ (deo).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.