Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

загатнах

үйл үгтэмдэг нэр

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хүн, амьтны биед ямар нэг сэдэлтээс арьс сэрвэгнэн жирвэгнэж, тэсгэл алдуулах

Ойролцоо үг

ирвэгнэх

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)загатнах
Одоо ирээдүй цаг (-на)загатнана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)загатналаа
Өнгөрсөн цаг (-в)загатнав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)загатнажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)загатнасан
Хэвшсэн нэр (-даг)загатнадаг
Холбох нөхцөл (-ж)загатнаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)загатнаад
Болзох нөхцөл (-вал)загатнавал
Хүсэх (-маар)загатнамаар
Захирах (-аарай)загатнаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)загатнахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • алга загатнах — а.алганы аль нэг хэсэг загатнаа сэрэгдэх; б.шилж. монголчууд алга загатнахыг олз олох, хишиг хүртэхийн зөн бэлгэ гэж үздэг

  • бие загатнах — бие ирвэгнэн жирвэгнэх

  • толгой загатнах — толгой маажмаар болох

Хэлц үг

  • бөгс нь загатнах — а.хүүхэд алиархах, үл болохыг үйлдэх зэргээс бөгсөө чимхүүлэх буюу алгадуулахыг егөөддөг хэллэг; б.өөрөөс эрх мэдэл, хүч чадлаар илүү хүний элдвээр оролдох, шоглох

  • гар загатнах — ажил хийх хийнэ гэхээс сэтгэл яарах, хүссэн зүйлээ хийх гэж дурлах

  • хонго нь загатнах — бага хүүхэд үймүүлж сахил­гагүйтэх, шийтгүүлэх хэрэг хийх

  • хэл нь загатнах — аливаа зүйлийг хэлэх гэж хүсч яарах

  • загатнасан газар нь маажих — үг хэл, үйл явдлын онч таарах, санаанд нийцэх

  • загатнасан газар нь маажих [шиг болох] — (хар яриа) үг хэл, үйл явдлын ончийг нь тааруулах

    Тэдэнд дэгээгээ харуулбал загатнасан газар нь маажих шиг болжээ (Т.Баасансүрэн, Тэрбумтан).

    Харин азаар өнгөрсөн оны намар Дэлхийн банкны байгаль орчныг хамгаалах төслийн ажилтнууд тус романыг орчуулах санал тавьсан нь ёстой загатнасан газар маажихтай адил хэрэг болж билээ (Зян Рун, Чонон сүлд).

  • ↑ алга нь загатнах

  • ↑ бөгс нь загатнах

  • ↑ гар нь загатнах

  • ↑ гуя нь загатнах

  • ↑ шүд нь загатнах

  • ↑ хэл ам нь загатнах

  • ↑ хэл загатнах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.