зарга

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Харилцан заалдаж тэмцсэн тэмцэл

Ойролцоо үг

хэрэг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	зарга
Харьяалахын тийн	—
Заахын тийн	—
Өгөх орших тийн	заргад
Гарахын тийн	—
Үйлдэхийн тийн	—
Хамтрахын тийн	заргатай
Чиглэхийн тийн	зарга руу
Олон тоо	—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

зарга заргалах — зарга хийх
зарга үүсгэх — зарга эхлүүлэх
зарга хагалах — зарга эсгэх
зарга хийх — заалдах
зарга хөөх — а.заалдсан хэргээ таслуулахаар дахин давтан заалдлага хийх; б.заалдсаны хариуд гэдрэг заалдах, харилцан заргалдах
зарга шийтгэх — гарсан хэргийг шүүн таслаж, буруутай этгээдэд торгууль ял оноох
зарга шүүх — гарсан зарга заалдааныг байцааж, зөв бурууг тодруулан шийдвэрлэх
зарга эсгэх — хэд хэдэн хүн, байгууллага, газартай холбоо бүхий зарга маргалдааныг холбогдох байгууллагын хүмүүс нийлж хамтран хэлэлцэж, шүүн шийдвэрлэх
заргын бичиг — санал гомдлоо илэрхийлэн заалдах бичиг

Хэлц үг

Зам хөөдөг хүний хөл
Зарга хөөдөг хүний хэл
Занга дээрээс
Зарга дороос
Зарга хүчтэй юу
Заан хүчтэй юу

Хоршоо үг

зарга заалхай — амаар хийх элдэв тэмцэл, санал гомдол
зарга тэмцэл — заалдаан
атаа зарга — өшиж занасан зарга тэмцэл
гомдол зарга — зарга заалхай
хэрэг зарга — хуулийн байгууллагаар шийдүүлэх хэрэгтэй болсон хоёр буюу түүнээс дээш этгээдийн хямралдаанаас үүссэн хэрэг явдал

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.