Үндсэн хэсэг рүү шилжих

зун

нэр үг/ˈt͡sʊŋ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠤᠨ

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Жилийн дөрвөн улирлын нэг, билгийн улирлын тав, зургаа, долоо­дугаар сарууд, хавар намрын хоорондох дулаан улирал

Англи утга

  • нэр үгsummer

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзун
Харьяалахын тийнзуны
Заахын тийнзуныг
Өгөх орших тийнзунд
Гарахын тийнзунаас
Үйлдэхийн тийнзунаар
Хамтрахын тийнзунтай
Чиглэхийн тийнзун руу
Олон тоо—

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • халуун зун — халуун дулааны хэм их зун, аагим зун

  • зун цаг — дөрвөн улирлын халуун дулаан үе, таваас долоон сард тохиолдоно

  • зунаараа — зуны янзаар, зун цагийн шинжтэй

  • зуны адаг сар — зурхай. - бил­гийн улирлын зургадугаар, аргын улирлын долоодугаар сар

  • зуны амралт — зуны улиралд амрах ээлжийн амралт

  • зуны дунд сар — зурхай. - билгийн улирлын тав­дугаар, аргын улирлын зургадугаар сар

  • зуны сургалт — зуны саруудад явагддаг улирлын чанартай албан бус сургалт

  • зуны туйл — зурхай. - өдрийн урт туйлдаа хүрэх хугацаа, аргын улирлын зургадугаар сарын хорин хоёр, хорин гуравны орчим

  • зуны улирал — зун цаг

  • зуны уур — хорин дөрвөн улирлын нэг, аргын тавдугаар сарын тавнаас долоонд тохиолдоно

  • зуны халуун — зуны ид халах үе

  • зуны эхэн сар — билгийн улирлын дөрөвдүгээр, аргын улирлын тавду­гаар сар

Хэлц үг

  • Зун гэж сайхан цаг юм

  • Залуу гэж сайхан нас юм

  • Зун зудтай тэмцэж

  • Зулзаган ногоо хураах

  • Зун манаач

  • Өвөл идээч

  • Зун намар хоёрын олсныг

  • Өвөл

  • хавар идэх

  • Зун нь цуглуулдаг

  • Өвөл нь иддэг

  • Зун таргалахгүй

  • Зуданд үхэхгүй

  • Зун ургасан өвөлд тустай

  • Намар ургасан хаварт тустай

  • Өвөл өнтэй бол

  • Зун зуслан сайтай

  • Өвөл өнтэй нутагт өвөлж

  • Зун үндэстэй газрыг харгалз

  • Хавар товгор газрыг түш

  • Намар тэгш бэлчээрт нутагла

  • Өвөл хүйтэн бол бороо их

  • Зун сэрүүн бол ган их

  • Зун сэрүүн бол хагширган

Үгийн гарал

From Proto-Mongolic *ǰun; compare East Yugur jun.

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.