Үндсэн хэсэг рүү шилжих

зураг

нэр үг/t͡sʊraɡ/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠵᠢᠷᠤᠭ

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Хавтгай талбайд аливаа юмны төрх байдлыг гарган хийсэн дүрс
  2. 2.
    Хавтгай юманд аливаа юмны төлөв, таних тэмдгээр төлөөлүүлэн хийсэн нь
  3. 3.
    Гэрэл зураг
IIнэр үг
  1. 1.
    Төөрөг, хувь заяа ugu batuka gomoshd
нэр үг
  1. 1.
    зурагтын дамжуулалтын ил харагдах хэсэг

Ойролцоо үг

Англи утга

  • нэр үгpicture

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнзураг
Харьяалахын тийнзургийн
Заахын тийнзургийг
Өгөх орших тийнзурагд
Гарахын тийнзургаас
Үйлдэхийн тийнзургаар
Хамтрахын тийнзурагтай
Чиглэхийн тийнзураг руу
Олон тоозургууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • зураг зурах — харандаа бийр, будаг зэргийг хэрэглэн гараар дүрслэн бүтээх

  • зураг сайтай бичиг — цэвэр үзэмжтэй бичсэн бичиг

  • зургийн бийр — зураг зурдаг төрөл бүрийн бийр, үзэг

  • зургийн бөс — тосон будгийн зураг зур­даг, олс зэргээр нэхсэн бөс

  • зургийн дэвтэр — зурахад зориулсан дэвтэр

  • зургийн тайлбар — зурагт зориулсан бичээс, зургийн тодорхойлолт

  • зургийн урлал — уран зураг, сийлмэл, хатгамал, барилга зэрэг элдэв хэрэглэлийн уран чимэглэлийн бүхий л дүрс бүтээх урлаг

  • зургийн үзэсгэлэн — олонд дэлгэн үзүүлэхээр бэлтгэсэн уран зураг, гэрэл зургийн бүтээлүүд

  • зургийн хавтас — зургийн цаас, бөс зэргийг хадгалах хавьс

  • зургийн хайрцаг — уран зураачийн зугийн хэрэгслийн жижиг сав

  • зургийн харандаа — зураг зурахад зориулсан харандаа

  • зургийн хичээл — уран зургийн мэдлэг боловсрол олгодог хичээл

  • зургийн хуар шиг — шилж. - гоо үзэсгэлэнтэй, гоё чамин

  • сүг зураг — хад чулуу зэрэгт сийлсэн дүрс зураг

  • тосон будгийн зураг — тосоор будгаар зурсан зураг

  • усан будгийн зураг — усанд уусдаг будгаар өнгө ялгаж зурсан зураг

  • хадны зураг — эрт дээр цагийн хүний хад чулуунд хүн амьтан зэргийг сийлэн гаргасан зураг

  • хуулбар зураг — дуураймал зураг

  • шог зураг — үнэн дүрээс хэтрүүлэн, шүүмжилж, шоглож зурсан зураг

  • гар зураг — оньсон техник хэрэглэлгүйгээр гарын ураар зурсан зураг

  • зураасан зураг — аливаа юмыг будгаар үл ялган, зураас гаргаж зурсан зураг; зураасан зургийн үзэсгэлэн

  • хар зураг — а.будаагүй, сүүдэрлээгүй зураг; б.тойм зураг

  • бүдүүвч зураг — тусгай тэмдэг хэрэглэн үйлдсэн тойм зураг

  • шугам зураг — а.техникийн зураг, хийх бүтээх зүйлийн дүр, овор, чадлыг урьдчилан төлөвлөх, тооцоолон гаргах ач холбогдолтой; б.ерөнхий боловсролын сур­гуульд зориулан техникийн зургийн ухааныг хялбаршуулсан хичээл

  • сохор зураг — таних тэмдэг, уул тал, гол мөрөн, хот балгад зэргийг зураагүй хоосон үлдээсэн хүрээ зураг

  • сохор зураг нөхүүлэх — сохор зурагт таних тэмдэг, гол мөрөн, далай тэнгис, уул тал, хот балгад зэргийг нөхөн зурах

  • газрын зураг — газрын гадаргын зураг; дэлхийн газрын зураг

  • гэрэл зураг — а.гэрэл мэдрэг чанар бүхий тусгай хальсанд алив юмны дүрс, хэлбэр, хэмжээ, байрлалыг гэрлийн хүчээр цаасанд буулгасан дүрс; б.мөн аргаар буулган авсан орчлон ертөнцийг нүдэнд сэрэгдүүлэх цацраг хүч

  • гэрэл зургийн газар — гэрэл зураг авах ажил эрхэлдэг байгууллага

  • гэрэл зургийн лаборатори — гэрэл зургийн дүрсийг тусгай цаасанд буулгах, боловсруулах газар

  • гэрэл зургийн аппарат — хальс, ялтас зэрэг материал дээр дүрсийг буулгахад хэрэглэх механик төхөөрөмж

  • зураг угаах — хальс болон цаа­сан дээр буулгаасан зургийг угааж илрүүлэх

  • зураг буулгах — гэрэл зургаар авсан зургийг боловсруулан цаасан дээр гаргах

  • зураг авах — аливаа юмны дүрсийг гэрэл мэдрэг хальсанд буулгах

Хэлц үг

  • Зураг сайхан боловч цаас

  • Зүүд сайхан боловч хоосон

  • Зураг шиг зүсээс

  • Зул шиг санаа дээр

Хоршоо үг

  • дүр зураг — үзэгдэх зураг

  • жишээ зураг — үлгэр загвар зураг

  • зураг хуар — хээнцэр ганган, үзэмжтэй сайхан

  • зураг төлөвлөгөө — бүтээн байгуулах зүйлийн ерөнхий зураг хийгээд хийхээр төлөвлөсөн зүйл

  • зураг төсөл — барилга зэргийн төлөвлөсөн загвар хийц, байршил эзлэхүүний зураг

  • зураг төөрөг — заяа төөрөг

Товчилсон үг

  • ГЗБХЗТИ — Газар Зохион Байгуулалт, Хайгуул, Зураг Төслийн Институт

  • ГЗЗГ — Геодези, Зураг Зүйн Газар

  • ГХГЗЗГ — Газрын Хэрэг, Геодези, Зураг Зүйн Газар

  • КГЗДАББТА — Кино, Гэрэл Зураг, Дуу Авиа Бичлэгийн Баримтын Төв Архив

  • ОСИБЗТ — Орон Сууц, Иргэний Барилгын Зураг Төсөл

  • ТЭХҮЭШЗТИ — Түлш, Эрчим Хүчний Үйлдвэрийн Эрдэм Шинжилгээ, Зураг Төслийн Институт

  • ТЭШЗТИ — Тээврийн Эрдэм Шинжилгээ, Зураг Төслийн Институт

  • УГЗЗГ — Улсын Геодези, Зураг Зүйн Газар

  • ХХҮЭШЗТИ — Хөнгөн, Хүнсний Үйлдвэрийн Эрдэм Шинжилгээ, Зураг Төслийн Институт

  • ЭШЗТИ — Эрдэм Шинжилгээ, Зураг Төслийн Институт

Үгийн гарал

зурах (zurax, “to draw”) + -г (-g).

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.