Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

ид

нэр үгүйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Гарамгай давуу хүч, чадал чадвар
  2. 2.
    Алив зүйлийн яв, цаг хугацааны оргил үе
IIнэр үг
  1. 1.
    Ер бусын арга ухаан, чадал чадвар
  2. 2.
    Элдэв зүйлээр хувилж, ер бусын эрдэм чадал үзүүлэх чадвар
  3. 3.
    шилжсэн утгаХүний дүрсгүйтэн гар­гах элдэв ааш маяг; арга шид.
нэр үг
  1. 1.
    /психоанализ/ примитив

Ойролцоо үг

туйлдуулсульдаахэрэглэзооглоявявуулгүйцэж түрүүлцогхавид хавууоршор шор сор

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнид
Харьяалахын тийнидийн
Заахын тийнидийг
Өгөх орших тийнидэд
Гарахын тийнидээс
Үйлдэхийн тийнидээр
Хамтрахын тийнидтэй
Чиглэхийн тийнид рүү
Олон тооидүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • идээ гаргах — байгаа бүх хүч чадал, арга ухаанаа дайчлах

  • ид бах болох — а.хүчээ үзүүлэх; б.хүч түрэмгийлсэн муу үйлдээ сайрхах

  • ид ажлын цаг — ажил өрнөж буй үе

  • ид залуу нас — галтай залуу нас

  • ид зун — зуны дунд

  • ид халуун — дүн халуун

  • ид хүйтэн — дүн хүйтэн

  • ид шөнө дунд — шөнө дүл цагт

  • ид тулалдаан — тулалдааны төв дунд, өрнөл дунд

  • ид хурал болж байхад — яг хуралдаж байхад

  • ид үзүүлэх — хачирхмаар хүч чадал үзүүлэх

Хэлц үг

  • Ид гэвэл гор боом

  • Яв гэвэл яр боом

  • Ид гэдэг хүний ёс

  • Ижилсэх гэдэг малын ёс

  • Ид гэхэд амсах

  • Уу гэхэд оочих

  • Ид гэхэд өрөвхийх

  • Хий гэхэд уравхийх

  • Ид ид гэхэд тамшаах нь эвгүй

  • Ор ор гэхэд шагайх нь эвгүй

  • Ид идсээр шүд яарах

  • Үз үзсээр нүд яарах

  • Ир гэхлээр мяраах

  • Ид гэхлээр долоох

  • Ихсийн ухаан хүүхдэд орж

  • Ид шид усанд орох

  • Ор ор гэхээр шагайна

  • Ид ид гэхээр долооно

  • Эрчим сайтай бол тасрахгүй

  • Ид сайтай бол хаягдахгүй

Хоршоо үг

  • ид бах — бах тав

  • ид хав — а.хүч чадал, тэнхээ тамир; б.ид бах

  • ид хүч — биеийн бяр чадал, тамир тэнхээ гоц үе

  • ид чадал — ид хав, хүч тэнхээ

  • ид эрч — хүн амьтны хурд, ажил үйлийн эрчмийн оргил үе

  • ид увдис — онцгой нууц эрдэм чадал, гоц авьяас

  • ид шид — а.гайхалтай арга ухаан, чадал чадвар; б.элдвээр хувилах далдын гайхамшигт хүчин

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.