ижил

тэмдэг нэрнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iтэмдэг нэр

1.
Алив хүн, юмны хэлбэр, өнгө, үйлдэл, утга, тоо зэрэг нь адил, нэг төрлийн

IIтэмдэг нэр

1.
Хүн, амьтны юманд дасан ээнэгших байдал

Ойролцоо үг

хос

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	ижил
Харьяалахын тийн	ижлийн
Заахын тийн	ижлийг
Өгөх орших тийн	ижилд
Гарахын тийн	ижлээс
Үйлдэхийн тийн	ижлээр
Хамтрахын тийн	ижилтэй
Чиглэхийн тийн	ижил лүү
Олон тоо	ижлүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

ижил дээл — адил дээл
ижил өнгө — адилхан өнгө
ижил тэнгэртэй — аз тохиол, хийморь лундаа адил
ижил үг хэл — шинж. - дуудлага, бичлэг адил, утгаараа ялгаатай үгс
ижил хүйстэн — хүйс нэгтэнтэйгээ хурьцдаг хүн
ив ижил — яг ижил
ижил адуу — нэг сүргийн адуу
ижил аян — дасч сурсан аян
ижил нөхөд — дотно нөхөд
ижил сүрэг — тухайн мал, амьтны өөрийн сүрэг, адил сүрэг
ижил буга — тогл. - далан таван буудалтай, зургаан бугатай, дөчин найман хүүтэй монгол ардын хөлөгт тоглоом
ижил дасал болох — ээнэгшин дасах
ижил холын — идээшин дассан холын

Хэлц үг

Ижил гурван гөрөөс
Үхрийн хоёр эвэр
Ижил хоёр могойн эр охиныг нь тань
Эгц тайрсан модны үзүүр угийг тань
Эрээлэн ганхах цэцэгт өвлийн хүйтэн дайсан
Ижил хоёр амрагт өшөөтөн хүн дайсан

Зүйр цэцэн үг

Ижлээ олж мөөр
Үгээ олж хэл

Хоршоо үг

ижил дасал — хүн, амьтны нэг нэгэндээ ээнэгшин дотноссон болон нөхцөл байдалд дасан зохицсон байдал
ижил дасалгүй — а.ижил дасал байхгүй; б.ижилдэж, дотносоогүй
хань ижил — гэр бүлийн хүн, эхнэр, нөхөр, насны хань
ижил хос — а.хоорондоо адилхан хоёр юм; б.сэтгэл нийлсэн хоёр хүн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.