Үндсэн хэсэг рүү шилжих
keyboard.mn

хос

тэмдэг нэрнэр үг/ˈxɔs/

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

ᠬᠣᠣᠰ

Тайлбар

Iтэмдэг нэр
  1. 1.
    Адил хоёр юм, хоёроор нь хэрэглэх зүйл
  2. 2.
    Хоёр тоотой юм
  3. 3.
    Адил, ижил
IIнэр үг
  1. 1.
    Хонь малын олгой хошного хоёрын хооронд нугаларан цагариглаж тогтсон бүдүүн гэдэс
нэр үг
  1. 1.
    хоорондоо гэрлэсэн хүмүүс
  2. 2.
    хоорондоо эвцэлд ордог эрэгчин эмэгчин амьтад

Ойролцоо үг

хамтрагчэхнэр нөхөрханьгэрлэсэн хүнкомцуглуулгаиж бүрдэлижил

Англи утга

  • нэр үгpair; couple

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнхос
Харьяалахын тийнхосын
Заахын тийнхосыг
Өгөх орших тийнхосод
Гарахын тийнхосоос
Үйлдэхийн тийнхосоор
Хамтрахын тийнхостой
Чиглэхийн тийнхос руу
Олон тоохосууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • хос гутал — нэг гутал

  • хос их хонх — нэг бариулаар холбосон хоёр мөгүүт хонх

  • гурван хос оймс — хоёр хөлөнд ижлээр нь өмсөх гурван оймс

  • хос алд — хоёр алд

  • хос холбоо — ханилсан эр эм хоёр

  • хос эгшиг — хоёр өөр эгшиг нийлж нэгэн үе болох ёс

  • хос морь — ижил зүстэй хоёр морь

  • хос уянга — хоорондоо ижил юмуу ондоо айзмын байгуулал бүхий шадаас бүтсэн шүлгийн бадгийн бүтэц хэлбэр

  • хос хошного — олгой хошного хоёрын хооронд нугаларан цагариглаж тогтсон бүдүүн гэдэс

Хэлц үг

  • хосыг нь арчих — хонжих, хөрөнгийг нь цөлбөн авах

  • хосыг нь шувтрах/хосыг нь суга татах — сайтар хашраах, гэсгээн шийтгэх, зодох

  • хосыг нь гурван алд авах — хосыг нь шувтрах

  • хосоо урт авахуулах — зодуулах, гэсгээл үзэх

  • хосыг нь [урт] авах — ихэд загнах

    Мэдээгүй хэлчихсэн бол ёстой хосыг нь урт авах байсан байхдаа...

  • хосын гуна — хэзээд хавсарга дэмжлэг бологч

    “Дөрвөн хүний бүлэг”-ийн хосын гуна байсан Зан Ху гайхал гяндангаас дутааж гараад, цагдаа маягаар засаж дутааж байсан нь энэ байжээ (Өлзийбат, Өвгөн буурал).

  • Хос дугуй нийлүүлээд тэрэг болдог

  • Хоёр айл нийлээд саахалт болдог

Зүйр цэцэн үг

  • Хос дугуй нийлээд тэрэг болдог

  • Хоёр айл нийлээд саахалт болдог

Хоршоо үг

  • ижил хос — а.хоорондоо адилхан хоёр юм; б.сэтгэл нийлсэн хоёр хүн

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.