Үндсэн хэсэг рүү шилжих

салгах

үйл үгнэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Хамт байсан зүйлийг ангид болгох, тусгаарлах
  2. 2.
    Байхгүй, үгүй болгох, хагацаах
  3. 3.
    Ялгах, ангилах
  4. 4.
    Гэр бүлийн хүмүүсийг хагацуулах
  5. 5.
    Цахилгаан гүйдлийг таслах
  6. 6.
    Бусдын зүйлийг ямар нэг аргаар өөрийн болгох

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)салгах
Одоо ирээдүй цаг (-на)салгана
Өнгөрсөн цаг (-лаа)салгалаа
Өнгөрсөн цаг (-в)салгав
Өнгөрсөн цаг (-жээ)салгажээ
Үйлдсэн нэр (-сан)салгасан
Хэвшсэн нэр (-даг)салгадаг
Холбох нөхцөл (-ж)салгаж
Урьдчилах нөхцөл (-аад)салгаад
Болзох нөхцөл (-вал)салгавал
Хүсэх (-маар)салгамаар
Захирах (-аарай)салгаарай
Үгүйсгэх (-хгүй)салгахгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • арьс хөрснөөс нь салгах — тухайн зүйлийг бүрхэж байсан арьс хөрсийг нь хуулах

  • модыг мөчрөөс нь салгах — модны мөчрыг цавчин цэвэрлэх, модыг мөчиргүй болгох

  • өрх салгах — өрх тусгаарлах

  • наалт салгах — наалдсан хэсгийг нь хуулан ховхлох

  • лацыг нь салгах — лацыг нь авах, хөндөх

  • утас салгах — нийлсэн утаснуудыг тусгаарлах

  • салгаж авах — ямар нэгэн зүйлийг тусгаарлан авах

  • унаа малаас нь салгах — унаа малгүй болгох, явгаруулах

  • бодлоос салгах — бодлыг нь үймүүлж сарниулах

  • амьдралаас нь салгах — амьдралгүй болгох

  • хоолноос нь салгах — амьдрал ахуйг нь тэтгэн тэжээж байсан зүйлээс нь хагацуулах, ажил төрөлгүй болгох

  • мал салгах — мал тасалж өгөх

  • хонь ямаагаа ялгаж салгах — хонь ямаагаа ангилан ялгах

  • ах дүүгээс нь салгах — ах дүүгээс нь хагацуулах

  • эхнэрээс нь салгах — эхнэрээс нь тусад нь амьдруулах

  • ятган салгах — бусдыг ятгасаар дотнын хүнээс нь холдуулах

  • гэрлээ салгах — гэрлээ унтраах, таслах

Хэлц үг

  • нүд салгах — харцаа шилжүүлэх, харц буруулах

  • ↑боорцогных нь савнаас салгах

  • ↑ нүд салгах

  • ↑ нүд салгахгүй

  • ↑ хоормогных нь савнаас салгах

Зүйр цэцэн үг

  • Салгавч санаа нь нэг

  • Зайдуулавч зан нь нэг

Хоршоо үг

  • салгах нийлүүлэх — хамтдаа байсан зүйлсийг тусгаарлах болон салангид байсан зүйлсийг нэгтгэх

  • ялгах салгах — а.хольцолдож нийлсэн зүйлсийг ангилж тусгаарлах; б.шилж. аливаа зүйл, хэрэг явдлын учир начрыг ихэд тунгаан үзэх

  • салгах сарниулах — а.хүмүүсийг хооронд нь хагаралдуулах; б.нийлж нэгдсэн зүйлийг тусгаарлах

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.