Үндсэн хэсэг рүү шилжих

сэв

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

Iнэр үг
  1. 1.
    Юмны өө
  2. 2.
    Юмны будаг зэргийн холтрох, ховхрох зэргээр гэмтсэн гэмтэл; сэв суух (өөтэй болгох, согогтой болгох
  3. 3.
    Цэвэр юманд наалдсан бага сага буртаг мэтийн зүйл; буртаг сэв хорш. (бага сага хир
  4. 4.
    Гилгэр юманд гарсан хортон;
  5. 5.
    шилжсэн утгаГэм дутагдал
  6. 6.
    Сэтгэлийн сэжиг, муу зүйлийн тухай бодол
IIнэр үг
  1. 1.
    сэв сэв (хөдөлгөөний хөнгөн зөөлөн байдал)

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнсэв
Харьяалахын тийнсэвийн
Заахын тийнсэвийг
Өгөх орших тийнсэвд
Гарахын тийнсэвээс
Үйлдэхийн тийнсэвээр
Хамтрахын тийнсэвтэй
Чиглэхийн тийнсэв рүү
Олон тоосэвүүд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • сэв оруулах — сэв суулгах

  • сэв эрэх — өө эрэх, өөлөх

  • гэзэгний сэв — үс самнахад саманд үлдсэн үс

  • сэтгэлд сэв суух — сэтгэлдээ сэжигтэй болох

  • сэв сэв алхлах — хөнгөн зөөлөн алхах

  • сэв сэв хийх — а.амьтны сэмээр алхлан явах; б.үе үе сэгхийх; в.зөөлөвтөр салхи салхилах; г.жижиг амьтны нисэх

  • сэв хийлгэх — а.шилж. алжаасан цуцсаныг түр амрааж тэнхрүүлэх; б.шилж. халууцсаныг бага зэрэг сэрүүцүүлэх; в.шилж. угаасан юмыг бага зэрэг эгшүүлэх; г.шилж. хүн, амьтныг хөнгөн шалмаг хөдөлгөх

  • сэв хийх — а.сэвсийх, сэвсгэр болох, сэвсгэр харагдах; б.шилж. алжаасан цуцсан нь түр амарч тэнхрэх; в.шилж. халууцсан нь бага зэрэг сэрүүцэх; хөл сэв хийх

  • сэв хийн мордох — хөнгөн хөдөлгөөнөөр ухас хийн мордох

  • сэв хийтэл өргөх — сэв гэж өргөх, сэв гэхийн зуургүй өргөх

  • үүд сэв хийн сөхөгдөх — үүд хоромхон зуур сэв хийн сөхөгдөх

  • сэв сэм — нам гүм, чив чимээгүй, дув дуугүй, өчүүхэн ч дуу чимээ гаргалгүй

  • сэв сэрүүн — бүр сэрүүн

  • сэв сэв үлээх — сэрүүн зөөлөн салхи үлээх

Хэлц үг

  • сэв орох — эв найр, итгэл найдлага, хайр сэтгэл зэрэгт завсар гарах

  • Гэм хийсэн хүн гэгээн ухаантай

  • Сэв хийсэн хүн цэцэн ухаантай

  • Өө эрэн байлдаж өлмий доороо гишгэх

  • Сэв эрэн дайлж сэлэм доороо хядах

Зүйр цэцэн үг

  • Сэвтэй хүн сээрээ маажна

  • Сэвгүй хүн шилээ маажна

  • Сэвийг нь дарж эвийг нь эвлэх

  • Сэвээ мэдэгдэж

  • Сэнжээ бариулах

Хоршоо үг

  • өө сэв — юман гарах хортон, согог, гэм

  • буртаг сэв — бага сага хир

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.