Үндсэн хэсэг рүү шилжих

тийрэх

үйл үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

үйл үг
  1. 1.
    Тэмээ, үхэр зэрэг амьтны хойд хөлөөрөө өшиглөх
  2. 2.
    Хүн хөлөө нугалж байгаад хүчтэй жийх
  3. 3.
    Буу буудах, онгоц нисэх, хөөрөх зэрэгт гэдрэг хүчтэй ёврох, хүчтэй түлхэх
  4. 4.
    шилжсэн утгаМал амьтан тохьгүй нөхцөл байдалд шаналан тарчилж өвөрмөцөөр авирлаж аяглах; тэмээ тийрэх (их халуунд шүүслэг, хүчтэй ногоо идсэн тэмээний гэдэс дүүрч шаналан унгаж аахилж янцаглан зөөлөн газар дээр болон үнсэн дээр хөрвөөн тарвалзах), буга гөрөөс тийрэх (ялаа шумуулд хатгуулж ээрүүлж тарчилсан буга гөрөөс сүүдэр, ус, ширэнгэд шургаж дэвхцэж цовхчин байж ядах
  5. 5.
    шилжсэн утгаХүн, амьтны гэдэс дүүрэх

Ойролцоо үг

Үйл үгийн хувирал

Үйлдэх нэр (-х)тийрэх
Одоо ирээдүй цаг (-на)тийрнэ
Өнгөрсөн цаг (-лаа)тийрлээ
Өнгөрсөн цаг (-в)тийрэв
Өнгөрсөн цаг (-жээ)тийрчээ
Үйлдсэн нэр (-сан)тийрсэн
Хэвшсэн нэр (-даг)тийрдэг
Холбох нөхцөл (-ж)тийрч
Урьдчилах нөхцөл (-аад)тийрээд
Болзох нөхцөл (-вал)тийрвэл
Хүсэх (-маар)тийрмээр
Захирах (-аарай)тийрээрэй
Үгүйсгэх (-хгүй)тийрэхгүй

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • үнээ тийрэх — үнээний муухай ааш хөдлөн хүн, амьтныг хойд хөлөөрөө өшигчих

  • гэдэс рүү тийрэх — гэдэс рүү хөлөөрөө хүчтэй жийх

  • буу тийрэх — бууг буудахад арагш хүчтэй ёврох

  • хөдөлгүүр тийрэх — хөдөлгүүр хүчтэй түлхэх

  • гэдсээ тийртэл идэх — гэдсээ дүүртэл идэх

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.