Үндсэн хэсэг рүү шилжих

туйл

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг
  1. 1.
    Эцэс төгсгөл, үзүүр хязгаар
  2. 2.
    Маш, хамгийн их хэр хэмжээ
  3. 3.
    Дэлхийн бөмбөрцгийн эргэх тэнхлэгийн хамгийн гадаад захын хоёр цэг ба мөн тэр орчны газар
  4. 4.
    Соронзон биеийн хоёр үзүүр буюу цахилгаан гүйдлийн нэмэх хасах цэнэг
  5. 5.
    шилжсэн утгаТуйлдас.
  6. 6.
    хамгийн зах хязгаарын, алс холд орших цэг эсвэл бүс нутаг
  7. 7.
    татах, түлхэх хүчний үелзэл үүсдэг соронзонгийн хоёр туйлын нэг
  8. 8.
    Дэлхийн өөрийгөө тойрох тэнхлэгээр дэлхийн гадаргийг 2 хуваахад үүсч буй эсрэг тэсрэг 2 цэгийн нэг

Ойролцоо үг

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийнтуйл
Харьяалахын тийнтуйлын
Заахын тийнтуйлыг
Өгөх орших тийнтуйлд
Гарахын тийнтуйлаас
Үйлдэхийн тийнтуйлаар
Хамтрахын тийнтуйлтай
Чиглэхийн тийнтуйл луу
Олон тоотуйлууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

  • туйл болох — ямар нэг юмны эцэст хүрэх, хязгаарт хүрэх

  • туйлдаа хүрэх — эцэстээ тулах, хязгаартаа хүрэх

  • туйлд нь хүргэх — эцэст нь хүргэх

  • зуны туйл — нар буцах үе

  • туйлаар ядрах — маш их ядрах, туйлгүй их ядрах

  • туйлаас баярлах — маш их баярлах

  • туйлын зорилго — хамгийн гол зорилго

  • туйлын ёсгүй — маш бүдүүлэг, маш ёс журамгүй

  • туйлын муу — маш муу

  • туйлын үнэн — хамгийн үнэн

  • туйлын хүйтэн — маш хүйтэн

  • хоосны туйл — маш ядуу, нэн ядуу

  • туйлын жигшүүртэй — маш жигшүүртэй

  • өмнөд туйл — дэлхийн өмнөд хязгаар

  • умард туйл — дэлхийн хойд хязгаар

  • туйлын бүслүүр — туйлын бүс нутаг

  • туйлын дуран — туйл орчмын оддын хэлбийлтийг нарийн тодорхойлдог, ертөнцийн туйл руу чиглүүлсэн дуран

  • туйлын өдөр — олон хоногийн турш нар хаяалбараас далд орохгүй байх үе

  • туйлын туяа — туйлд үзэгдэх нарны гэрлийн хугарал

  • туйлын хязгаар — туйлын зах, хил

  • туйлын шөнө — нар шууд гэрэлтүүлэхгүй, хаяалбараас дээш гарахгүй байх үе

  • туйлын цахлай — амьт. - туйлд амьдрах цахлай

  • соронзон туйл — соронзон биеийн хоёр үзүүр

Зүйр цэцэн үг

  • Туйлын жигшүүртэй (маш жигшүүртэй); баатар биш бол

  • Туйлын бэрхийг давж чадахгүй

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.