тууз

нэр үг

Зөв бичгийн дүрмийн толинд бүртгэлтэй

Тайлбар

нэр үг

1.
Юм эмжих, хөвөөлөх, чимэглэхэд хэрэглэх тусгай нарийн зурвас чимэглэлийн эд
2.
Ёслолд хэрэглэх тусгай нарийн зурвас торго, дурдан мэт зүйл
3.
Сумны дайз.
4.
гүйлтийн тэмцээний бариа
5.
гоёл чимэглэлийн зориулалтаар зүсэж нарийн болгож бэлдсэн жижиг эдлэл

Ойролцоо үг

барианы тууз бариа боолт

Тийн ялгал

Нэрлэхийн тийн	тууз
Харьяалахын тийн	туузын
Заахын тийн	туузыг
Өгөх орших тийн	туузад
Гарахын тийн	туузаас
Үйлдэхийн тийн	туузаар
Хамтрахын тийн	туузтай
Чиглэхийн тийн	тууз руу
Олон тоо	туузууд

Дүрмээр үүсгэж, зөв бичгийн дүрмийн толиор шалгасан. Толинд олдоогүй хэлбэрийг «—» гэж үлдээсэн.

Нийлмэл үг

туузаар эмжих — гоёмсог өнгийн нарийн зурвас эдээр хөвөөлөх
туузан хөшиг — нарийн зурвас эдүүдийг эгнүүлэн үйлдсэн хөшиг
үсний тууз — охидын үсээ чимэглэн боох, олон өнгийн нарийн зурвас эд
торгон тууз — торгоор хийсэн тууз
тууз хайчлах — а.нарийн зурвас эдийг хайчлах, огтлох; б.шинэ барилга байгууламжийг ашиглалтад оруулахад гоёмсог өнгийн нарийн зурвас эдийг хайчилж ёслол хийх
туузан хорхой — амьт. - хүн, амьтны гэдэс, дотор эрхтэнд шимэгчилж өвчин үүсгэх нарийн, урт хорхой, хавтгай хорхойн ангид хамаарна
туузан наанги — эх газрын хур цас мөс, мөсөн голын адагт байдаг нуурын нимгэн үе давхарга бүхий элсэнцэр наанги хурдас

Илүү дэлгэрэнгүй тайлбарыг Монгол хэлний их тайлбар толь (mongoltoli.mn)-оос харна уу.

Өгөгдлийн эх сурвалж

Викитоль — Mongolian Wiktionary — © Mongolian Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Mongolian Wiktionary contributors.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: 2026-09-01-ний өгөгдлийн сангаас хуудас бүрийн «Монголоор» хэсгийг авч, вики тэмдэглэгээг арилгаж, товчилсон тэмдэглэгээг дэлгэсэн (шилж → шилжсэн утга). Тайлбар, нийлмэл үг, хэлц, зүйр үг, хоршоо үг, эсрэг үг, товчилсон үгийг толгой үг бүрийн дор цэгцэлсэн. Тайлбарын агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

The Mongolian WordNet (MonWN) — © The Mongolian WordNet authors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: Altangerel Chagnaa, Amarsanaa Ganbold, Khuyagbaatar Batsuren, Oyundari Nyamdavaa, Zoljargal Munkhjargal, Erdenebileg Batbaatar.

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Эх өгөгдлийг хайлтад тохируулан дахин бүтэцчилсэн — утга бүрийг synset-ээр нь цэгцэлж, ойролцоо үгсийг эрэмбэлж, үсгээр хуваасан. Үг, тайлбар, жишээний агуулгыг өөрчлөөгүй.

Эшлэл: Batsuren, K., Ganbold, A., Chagnaa, A., Giunchiglia, F. Building The Mongolian WordNet. Proceedings of the 10th Global WordNet Conference (GWC), p. 238, 2019.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

English Wiktionary — Mongolian entries (Kaikki.org) — © English Wiktionary contributors. CC BY-SA 4.0 лицензээр тараагдсан.

Зохиогчид: English Wiktionary contributors, Tatu Ylonen (wiktextract).

Бидний хийсэн өөрчлөлт: Англи утгыг (зөвхөн хувилал заасан утгуудыг хасаж, давхардлыг арилгаж), дуудлагын IPA, монгол бичгийн хэлбэр, үгийн гарал, нэрийн тийн ялгалын хүснэгтийг авсан. Орчуулж, дахин бичээгүй.

Эшлэл: Tatu Ylonen. Wiktextract: Wiktionary as Machine-Readable Structured Data. Proceedings of LREC 2022, pp. 1317–1325.

Эх өгөгдөл нь ямар нэгэн баталгаагүйгээр, байгаа байдлаараа нийлүүлэгдсэн (лицензийн 5-р зүйл).

Тийн ялгал, хувирлын хүснэгт: дүрмээр үүсгэсэн хэлбэр бүрийг Б. Батмөнхийн mn_MN зөв бичгийн толь-оор (Ц. Дамдинсүрэн нарын «Монгол үсгийн дүрмийн толь»-д үндэслэсэн, LPPL 1.3) шалгаж, зөвхөн толинд байгаа хэлбэрийг харуулна.

Энэ хуудасны өгөгдөл: дээрх эх сурвалжаас үүсгэсэн тул мөн адил CC BY-SA 4.0 лицензтэй, нэмэлт хязгаарлалтгүйгээр нээлттэй байна. Боловсруулсан өгөгдлийг /data/dict/ хаягаас чөлөөтэй татаж авч болно.